Một Nhà văn" hồng nhan bạc phận" ( Phần 1 và 2 )

By


 


Một nhà văn "hồng nhan bạc phận"

hai lần được gặp Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh ( phần 1 và 2)

Tròn 20 năm trước vào "đêm trước" của công cuộc đổi mới đất nước Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta đã hai lần viết thư tay gửi cho một nữ nhà văn tác giả một cuốn sách đã gây "sốc" cho cả Nam Định hồi bấy giờ mà ông tình cờ đọc được. Hơn thế Tổng Bí thư còn mời nữ nhà văn đến để gặp gỡ và lắng nghe "Những chuyện cần làm ngay".

Nữ nhà văn có vinh dự đặc biệt đó là Trần Thị Nhật Tân tác giả của tiểu thuyết "Dòng xoáy" từng xôn xao dư luận một thời... Nhưng rất ít người biết câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà "hồng nhan bạc phận" bị dòng xoáy cuộc đời cuốn đi ấy đã viết di chúc "hiến nhà làm từ thiện" bây giờ vẫn sống âm thầm trong một ngõ vắng ở Thành Nam...

  Phóng sự- Tư liệu này của tác giả - Nhà thơ Đặng Vương Hưng gồm các phần sau:

1  -  Cô bé mồ côi làm nhân viên Điện báo cầu Hàm Rồng

và hộ lý Viện Quân y Trung ương Quân đội 108

2  -  Làm cô giáo chống tiêu cực và viết tiểu thuyết

3  - "Bị Công an bắt" và những tin đồn chết người

4  -  Đầy trắc trở khó khăn vì đi học viết văn

5  -  Nơi thường trú: Vỉa hè đường phố Nam Định

6  -  Gian nan ấn hành tiểu thuyết "Dòng xoáy"

7  -  Cả thành phố Nam Định bị "sốc" và xôn xao

        8  -  Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã trực tiếp viết thư cho tác giả "Dòng xoáy"

9  -  Về Thủ đô gặp Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh

10 -  Đi Thành phố Hồ Chí Minh gặp lại bác Mười Cúc

   11 -  Bản di chúc hiến nhà và người đàn bà âm thầm trong ngõ vắng



                                             
          Trần Thị Nhật Tân thời làm nhân viên Bưu điện phục vụ chiến đấu tại cầu Hàm Rồng trong kháng chiến chống Mỹ

 1 - Cô bé mồ côi làm nhân viên Điện báo cầu Hàm Rồng

và hộ lý Viện Quân y Trung ương Quân đội 108

Trần Thị Nhật Tân tuổi Kỷ Sửu sinh ngày 25-12-1949 tại thành phố Nam Định; là con thứ sáu trong một gia đình phong kiến yêu nước. Người cha hoạt động Việt Minh từ rất sớm từng bị thực dân Pháp bắt và tù đày. Người mẹ phải một mình buôn bán bươn chải nuôi cả đàn con nhỏ. Vì quá vất vả nên bà đã mất sớm.

Mới mười tuổi cô bé Nhật Tân đã bị mồ côi mẹ. Hai năm sau người cha của cô cũng đau ốm mà qua đời. Hằn sâu trong ký ức tuổi thơ của cô bé là những ngày đói khổ. Để có cái ăn cô phải tự đi bắt cua bắt ốc đào cáy cất vó tôm tép kiếm sống qua ngày...

Đói khổ và phải sống tự lập từ bé nhưng Nhật Tân lại học rất giỏi. Đầu năm 1961 cô bé được Trường cấp 2 Liễu Đề cử lên thành phố Nam Định tham dự kỳ thi học sinh giỏi môn toán lý toàn tỉnh và đã đoạt giải Nhất. Mùa hè năm đó Nhật Tân là một trong tám học sinh của Liễu Đề đã thi đỗ vào cấp 3 Đông Biên (Hải Hậu); đồng thời còn thi đỗ cả vào Trường Trung cấp Bưu điện miền Bắc. Do hoàn cảnh gia đình cô đã quyết định nhờ người khai tăng thêm ba tuổi để đi học Điện báo. Đã vào trường học nghề nhưng thật ra cô bé Nhật Tân còn ở tuổi thiếu nhi bé nhỏ và gầy yếu. Khi cùng các bạn tham gia lao động tại Công trường Thuỷ điện Thác Bà cô bé đã nhiều lần bị chảy máu cam thậm chí ngất xỉu ngay tại công trường nhưng vẫn phải cố gắng theo kịp bạn bè.

Lớp Điện báo của Nhật Tân tốt nghiệp ra trường đúng thời gian ở miền Nam vừa xảy ra sự kiện Mỹ - Nguỵ đưa anh hùng Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường xử bắn. Thanh niên cả nước sôi sục tình nguyên xung phong ra chiến trường đánh giặc trả thù cho anh Trỗi. Trần Thị Nhật Tân được điều về Bưu điện Bờ Hồ giữa Thủ đô Hà Nội làm việc nhưng cô đã kiên quyết không nhận quyết định mà năn nỉ xin... vào chiến trường. Nhật Tân đã nghĩ ra cách viết đơn tình nguyện và ngày nào cũng mang đến trụ sở của Trung ương Đoàn xin được ra trận.

Đầu năm 1965 khi máy bay Mỹ ném bom cầu Hàm Rồng (Thanh Hóa) theo nguyện vọng Nhật Tân đã được điều vào Hàm Rồng biên chế trong Tổ Điện báo do Tỉnh đội Thanh Hóa phụ trách phục vụ công tác chiến đấu tại đây. Tổ có bốn chị em do chị Nguyễn Thị Lanh làm tổ trưởng. Đây cũng chính là thời gian xuất hiện tấm gương chiến đấu của anh hùng Trần Thị Tuyển. Khi chị Tuyển được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng thì chị Nguyễn Thị Lanh cũng được công nhận là Chiến sĩ thi đua.

Một lần có đoàn văn nghệ sĩ từ Hà Nội vào Hàm Rồng thâm nhập thực tế sáng tác đến thăm cả Tổ Điện báo. Họ gồm toàn những tên tuổi lớn và nổi tiếng: Nguyễn Đình Thi Xuân Diệu Huyền Kiêu Thái Giang Anh Thơ Trần Văn Cẩn... Nhật Tân là cô gái da trắng tóc dài trẻ nhất Tổ Điện báo nên được các bác các chú văn nghệ sĩ rất quan tâm. Khi phát hiện trong sổ tay của Nhật Tân có một số bài thơ thiếu nhi "đọc được" nhà thơ Thái Giang đã khuyên cô nên viết nhật ký: "Thích gì thì cứ viết cố gắng ghi lại thực tế cuộc chiến đấu sinh động của quân và dân Hàm Rồng". Sau đó một số bài thơ của Nhật Tân đã được nhà thơ Thái Giang giới thiệu cho đăng trên báo Thiếu niên tiền phong. Một truyện ký về Hàm Rồng mà Nhật Tân viết cũng được Ty Văn hóa tỉnh Thanh Hóa tuyển vào sách. (Cũng nhờ ấn phẩm này mà nhiều năm sau khi Trường Viết văn Nguyễn Du tuyển sinh khóa I cô đã nộp thay cho năng khiếu và đã trúng tuyển. Nhưng vì nhiều lý do phải đợi hơn 3 năm sau Trần Thị Nhật Tân mới được nhập học vào khóa II).

Hồi đó cầu Hàm Rồng là một trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ một biểu tượng kiên cường của Thanh Hóa anh hùng. Tổ Điện báo của Nhật Tân cũng phải hứng chịu bao trận mưa bom bão đạn như thế. Và trong một lần bom nổ sập hầm cô gái trẻ đã bị rỉ máu tai ngất xỉu vì sức ép bom Mỹ... Nhật Tân được đưa ra Thủ đô điều trị sau đó cô được giữ lại làm nhân viên của cơ quan Tổng cục Bưu điện ở Hà Nội.

Năm 1968 do yều cầu của trên Nhật Tân được "trưng dụng" điều sang phụ trách Tổng đài của Viện Quân y 108 đóng ở Cầu Giấy. Tại đây cô không chỉ làm nhiệm vụ đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt cho bệnh viện mà có thời gian còn kiêm thêm nhiệm vụ của một hộ lý và y tá (trực tiếp thay băng và tiêm thuốc) phục vụ thương bệnh binh. Ngày đó do số thương binh từ chiến trường miền Nam đưa ra đông đến quá tải ở Viện Quân y  này nên thời gian làm việc của Nhật Tân cũng căng thẳng. Ngày nào cô cũng trực liên tục từ 4 - 5 giờ sáng kéo dài liên tục tới quá 12 giờ đêm. Do làm việc quá sức Nhật Tân thường bị ngất xỉu ngay tại nơi làm việc. Năm 1970 cô buộc phải chuyển ngành về làm cán bộ Tổ chức của Ty Bưu điện Hà Nam Ninh.

Bắt đầu từ đây số phận đã đẩy cô gái trẻ Trần Thị Nhật Tân vào một "dòng xoáy cuộc đời" biến cô thành một nhà văn bất đắc dĩ.

 

 2 - Làm cô giáo chống tiêu cực và viết tiểu thuyết

Không phải ai sinh ra dù mong muốn cũng có thể trở thành nhà văn - một danh xưng cao quý nhưng nhọc nhằn mà xã hội chỉ dành cho một số ít người. Vì nghề này thường thuộc về những người có nhiều trải nghiệm cuộc đời sống nội tâm và rất dễ bị tổn thương tâm hồn. Trần Thị Nhật Tân cũng không phải là một ngoại lệ.

Cô gái trẻ Nhật Tân đã đến với nghề văn hết sức tình cờ. Đó là sau khi một số bài thơ thiếu nhi của cô được giới thiệu trên báo chí và in vào một số tuyển tập. Nhà thơ Định Hải một nhà thơ chuyên viết cho thiếu nhi nổi tiếng hồi đó đang làm Biên tập viên của Nhà xuất bản Kim Đồng đã rất chú ý đến Nhật Tân. ng khuyên cô nên xin đi dạy học để có điều kiện tiếp xúc với những tâm hồn ngây thơ trong trẻo của các em sẽ dễ làm thơ thiếu nhi hơn.

Nghe lời khuyên có lý lại gợi đúng với đam mê một thời Nhật Tân đã "chuyển hướng" nghề nghiệp xin sang giáo dục. Để làm việc này nhà thơ Định Hải đã báo cáo trường hợp của Nhật Tân với đồng chí Vũ Quang Bí thư thứ Nhất Trung ương đoàn hồi đó. Trung ương Đoàn đã có công văn gửi Ty Giáo dục Hà Nam Ninh đề nghị tạo điều kiện giúp đỡ trường hợp đặc biệt.

Vì có công văn của đồng chí Bí thư Trung ương đoàn và nhân sự lại là người đã có thành tích phục vụ chiến đấu trong quân đội nên người ta ưu tiên cho cô làm Hiệu trưởng Trường Mầm non 8-3. Nhưng Nhật Tân lại không thích làm "sếp". Cô chỉ muốn được trực tiếp dạy học để có thêm vốn sống tiếp tục sáng tác. Ông Đoàn Xuân Phả Trưởng phòng Tổ chức của Ty Giáo dục Nam Hà hồi đó đã rất ủng hộ nguyện vọng ấy. Bởi ngày đó ngành giáo dục ở địa phương này còn rất thiếu giáo viên có trình độ. Nhiều giáo viên dạy cấp I chỉ mới tốt nghiệp Lớp 4 dạy cấp III cũng chỉ mới tốt nghiệp Lớp 10. Thấy Nhật Tân đã tốt nghiệp Trung cấp Bưu điện lại có thơ thiếu nhi được đăng trên sách báo Trung ương ông Phả liền cho cô đi dạy văn ở Trường Sư phạm Mẫu giáo của tỉnh. Nhưng chỉ được một thời gian ngắn khi Trường Sư phạm Mẫu giáo của Hà Nam Ninh được sáp nhập với Trường của Trung ương ở Phủ Lý theo nguyện vọng cá nhân Nhật Tân đã được điều về dạy văn tại Trường cấp I Trần Quốc Toản một trưởng điểm của thành phố Nam Định.

Tuy không được đào tạo cơ bản về sư phạm nhưng với lợi thế về hình thức mảnh mai da trắng tóc dài ăn nói có duyên cô giáo Nhật Tân đã có những giờ giảng sáng tạo chẳng giống ai. Cô thường dành thời gian đọc thơ say sưa phân tích những cái hay cái đẹp trong những thi phẩm đó. Cô Nhật Tân không chỉ giảng bài mà đã truyền cảm hứng cho các học trò... Nhiều học sinh trong lớp của cô sau này đã trở thành học sinh giỏi văn cấp tỉnh và toàn Miền Bắc. Nhưng một số ít đồng nghiệp đã ganh tị với cô từ trước thì bắt đầu xì xào... Và "sóng gió cuộc đời" cũng bắt đầu nổi lên từ đây.

Chẳng là ngày đó Trần Thị Nhật Tân thỉnh thoảng vẫn có những bài thơ được giới thiệu trên báo chí Trung ương. Bài thơ "Về trường" sau khi in báo Thiếu niên còn được nhạc sĩ Hoàng Long phổ nhạc phát sóng trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Trong nhiều hội nghị ở tỉnh vì hình thức trẻ trung xinh đẹp lại được coi như một "tài năng trẻ của ngành" nên cô đã được mời đọc thơ. Thậm chí đọc xong còn vinh dự được lãnh đạo tỉnh tặng hoa và cho ngồi bên ghế danh dự. Điều ấy đã khiến một số đồng nghiệp khó chịu và ganh tị ra mặt.

Có kẻ đã đặt điều: Nhật Tân đã dùng nhan sắc kiểu "mỹ nhân kế" mê hoặc lãnh đạo để được làm giáo viên. Cô không được học sự phạm cũng chẳng có trình độ hay khả năng gì cả nên đã giảng dạy sai phương pháp! Theo yêu cầu của Phòng Giáo dục Nhà trường đã buộc phải họp để thành lập "Hội đồng dự giờ kiểm tra" gồm Tổ trưởng các Khối từ Lớp 1 đến Lớp 5 Bí thư Chi bộ Đoàn Thanh niên Công đoàn... liên tục yêu cầu dự giờ giảng một tuần liền để xem xét lại trình độ của cô Nhật Tân... Cuối cùng Hiệu trưởng nhà trường đã kết luận: "Cô Nhật Tân dạy tốt phương pháp của cô đã phát huy được tính chủ động sáng tạo và gợi mở trí thông minh của học sinh. Chính con trai tôi đang học Lớp 4 cũng thích những giờ giảng của cô Nhật Tân vì nó hấp dẫn dễ hiểu. Chúng ta không nên cứ máy móc theo phương pháp sư phạm cũ".

Tuy nhiên nhà trường vẫn yêu cầu Nhật Tân phải đi học thêm nghiệp vụ hoặc chuyển công tác. Cực chẳng đã Nhật Tân muốn làm hồ sơ xin thi vào Đại học Sư phạm nhưng lại chưa có bằng tốt nghiệp cấp III. Cô yêu cầu người ta có thể lập Hội đồng tổ chức thi kiểm tra trình độ tại chỗ cam đoan mình có thể giải được những bài toán khó nhất của trình độ giáo viên cùng khối nhưng đã không được chấp nhận. Họ gợi ý: muốn yên chuyện tốt nhất là cô phải chuyển trường khác.

Nhưng thật ra đó chỉ là một cách để "hành" nhau. Bởi không một trường nào dám nhận cô giáo Nhật Tân khi cấp trên chưa "bật đèn xanh". Thời đó ngành Giáo dục chưa hề có dám "Nói không với tiêu cực" như bây giờ. Tất cả còn đang sống trong bao cấp rất coi trọng chuyện báo cáo thành tích thi đua. Người ta cũng không dại gì lại "chứa chấp" một người "ngang bướng nhiều chuyện" như Nhật Tân. Cô đã "cả gan" làm văn bản gửi đi nhiều nơi về thực trạng giáo dục ở địa phương: Giáo viên trình độ thấp kém chương trình sách giáo khoa không phù hợp chất lượng học sinh kém cũng cứ đẩy lên lớp 100% rồi chuyện thi giả mua điểm bán bằng... Thấy gửi văn bản lên Bộ Giáo dục không có hồi âm mùa hè năm 1973 cô giáo Nhật Tân đã trực tiếp đi Hà Nội đến cơ quan Bộ Giáo dục để phản ánh những chuyện tiêu cực... Nhưng mới nghe vài câu ông cán bộ thường trực "đầu hói đeo kính trắng" đã thẳng thừng đuổi cô về mà không tiếp.

Thất vọng trên đường trở về Nam Định cô giáo Nhật Tân chợt nảy ra ý định viết tiểu thuyết. Chỉ có viết tất cả thành sách mới giúp cô giải tỏa phần nào những ấm ức bấy lâu nay.

Vậy là đêm đêm Nhật Tân đã chong đèn vùi đầu vào bàn viết. Những con chữ cứ thế ồ ạt tuôn ra. Những trang bản thảo cứ thế dày lên từng ngày... Nhiều trang đọc lại thấy không ưng Nhật Tân đã xé đi viết lại. Nhiều đoạn cô viết nhọc nhằn như chính cuộc đời mình đã trải qua.

Hàng năm sau bản thảo tiểu thuyết "Dòng xoáy" đã hình thành. Nhật Tân hồi hộp mang đến nhà văn Chu Văn với lời đề nghị: "Bác đọc giúp cháu xem đây có phải là tiểu thuyết hay chưa?"

Vài ngày sau Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Hà Nam Ninh (cũ) đã đọc xong vội cho người gọi ngay Nhật Tân đến. Ông trả lại bản thảo và kèm theo lời khuyên chân tình:

- Cô viết hấp dẫn đó nhưng nội dung thế này thì nguy hiểm quá. Giữa thời buổi mọi người ăn còn chưa đủ xã hội còn bao việc phải lo làm sao mà  một mình cô chống tiêu cực được? Theo tôi cô nên huỷ bản thảo này đi coi như tôi chưa hề đọc nó.

Buồn và thất vọng vô cùng nhưng Nhật Tân còn chưa biết một tai họa mới đang chờ đợi mình...
                                      ( Còn nữa )

More...

Trả lịch sử lại cho lịch sử

By

 

   Đầu tháng 7 vừa qua trên một tờ báo tuần có bài viết " HÃY TRẢ LỊCH SỬ CHO LỊCH SỬ" đề cập đến vấn đề: Ở đâu mới đích thực là Đất Tổ Vua Hùng?  Đất Tổ Việt Nam ở Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh chứ không phải ở Phong Châu tỉnh Phú Thọ. Sau khi báo đăng đã có rất nhiều ý kiến khác nhau. Dưới đây là nội dung bài báo đó.


Trả lịch sử lại cho lịch sử

"
                                                                                                                             TRẦN QUỐC THỊNH

"Thủa còn thơ

Ngày hai buổi đến trường..."

Tôi học vỡ lòng lịch sử Việt Nam đã là: "Tục truyền rằng họ Hồng Bàng làm vua nước ta đầu tiên. Tương truyền Đế Minh là con vua Thần Nông gọi vua Phục Hy là bác cháu nội Toại Nhân chắt bốn đời ông Bàn Cổ. Đế Minh đã có vợ và sinh ra Đế Nghi song khi đi tuần thú miền Ngũ Lĩnh lại lấy công chúa Vụ Tiên và sinh ra Lộc Tục lớn lên Đế Nghi làm vua phương Bắc Lộc Tục làm vua phương Nam. Lộc Tục thành lập bộ tộc Dâu đóng lị sở ở Liên Lâu đặt quốc hiệu là Việt Thường xưng là Kinh Dương Vương. Kinh Dương Vương lấy Long Nữ là con gái Đồng Đình quân mà sinh ra Sùng Lãm.

Đế Lai con Đế Nghi đem con gái là Âu Cơ xuống thăm phương Nam Sùng Lãm và Âu Cơ gặp nhau ý hợp tâm đầu nên duyên cầm sắt.

Kinh Dương đổi quốc hiệu là Xích Quỷ rồi mất. Sùng Lãm nối ngôi xưng là Lạc Long Quân.

Lạc Long Quân và Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng trăm trứng ấy nở ra một trăm người con. Lạc Long quân bảo với Âu Cơ rằng:

- Ta là giống Rồng nàng là giống Tiên thuỷ hoả tương khắc không thể ở được với nhau chi cho bằng chia đôi số con nàng mang 50 con lên rừng ta mang 49 con xuống biển để lại con cả là vua lấy hiệu là Hùng Vương (vua mạnh). Lớn lên Hùng Vương thấy đất Luy Lâu trống trải thắng thì có đất xông lên nhưng thua thì không có chỗ lùi mới dời lên đất Nghĩa Lĩnh là đất của cụ ngoại có thế ỷ đất dựng đô đổi quốc hiệu là Văn Lang chia nước làm 15 bộ bộ quê nhà gọi là bộ Vũ Ninh và truyền được 18 đời...".

Ngày 19 tháng 09 năm 1954 đại đoàn Quân Tiên Phong của Đại tá Vương Thừa Vũ tập trung ở cửa Đền Hùng chuẩn bị vào tiếp quản Thủ đô. Tại đây đoàn quân được Bác Hồ thăm. Bác Hồ nói: "Các vua Hùng có công dựng nước Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước". Bác không bảo vua Hùng là Quốc tổ cũng không bảo Phú Thọ là Đất tổ. Gọi vua Hùng là Quốc tổ ta đã vô hình chung rút ngắn lịch sử Việt Nam lại bởi vì trên vua Hùng còn có vương phụ là Lạc Long Quân trên Lạc Long Quân còn có vương phụ là Kinh Dương. Kinh Dương vương còn là con rể Động Đình quân Động Đình Quân là người nước Việt Kinh Dương vương không thể đẻ ra Động Đình quân.

Kinh Dương vương dù là ông nội vua Hùng cũng không thể là Quốc tổ mà chỉ có thể gọi là Vương tổ. Bởi khi Người lập bộ tộc Dâu thì ở vùng Dâu đã có người Việt rồi đâu phải do Người sinh ra cho nên đến nay ta vẫn không biết ai đã đẻ ra giống người Việt được. Và lại từ xưa đến nay ta không có từ Quốc tổ mà chỉ có từ Tổ quốc. Tổ quốc là từ trừu tượng nhưng thiêng liêng nó biểu thị hào khí non sông linh hồn dân tộc văn hoá tâm linh tín ngưỡng của toàn dân có công việc gì ta bầy bàn thờ Tổ quốc và viết bốn chữ "Tổ quốc trên hết". Khi có chiến tranh ta "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Nếu ta có ý tôn vinh Bác Hồ là "Cha già dân tộc" bà Trần Thị Dung được Trần Cảnh phong là "Linh Từ quốc mẫu"... Thì phải tôn Kinh Dương Vương mới đúng. Vị vua đầu tiên của  họ Hồng Bàng làm vua nước ta đã có quốc hiệu vương sở vương hiệu chứ không còn là một tù trưởng. Vua Hùng là vị vua thứ ba thời dựng nước. Và nên gọi Kinh Dương Vương là vương thuỷ tổ (vị vua đầu tiên) Lạc Long Quân là Vương thế tổ (vị vua kế tiếp).

Về đất tổ có phải là dân tộc thiểu số đâu mà lập quốc ở miền núi? Người Việt lập quốc người ta chọn vùng đất ven sông Hồng phù sa màu mỡ Kinh Dương vương lập quốc ở phía Nam sông Đuống và bắc sông Hồng mãi khi Âu Cơ đem 50 người con lên rừng Lạc Long Quân đem 49 người con xuống biển miền núi miền biển mới được mở mang.

Trải đời vua cha qua đời vua con đến đời vua cháu mới lên Phong Châu. Lăng Kinh Dương vương ở đồng miếu thờ Âu Cơ ở trong làng bị Pháp phá năm 1950 nhưng bức đại tự "Đại Nam tổ miếu" dân treo ở đình làng Á Lữ xã Đại Đồng Thành đền thờ Lạc Long Quân ở làng Bình Ngô xã An Bình huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) hiện vẫn còn. Vậy đất Tổ Việt Nam ở Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh chứ không phải ở Phong Châu tỉnh Phú Thọ. Cúng giỗ vua Hùng chúng ta tri ân vị vua tổ thứ ba của người Việt thời dựng nước có công sáng lập nước Văn Lang truyền 18 đời vua (tuy có thuyết cho rằng 18 vị vua Hùng cùng tồn tại trên 18 khoảnh đất) và kỉ niệm lời nói nổi tiếng mang tính giáo dục truyền thống mãnh liệt "Các vua Hùng có công dựng nước..." của Bác Hồ.

Câu ca dao phương ngữ Phú Thọ: Dù ai buôn bán ngược xuôi/ Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba.

Có lẽ là câu ca xuất phát từ những chi tộc trực hệ của Hùng Hiền vương (Hùng Vương thứ nhất) còn di hệ 99 người em vua Hùng nữa thì đâu phải vua Hùng đẻ ra? Người là "bác tổ" mới phải chứ?

Cúng giỗ vua Hùng ở Phú Thọ xong lẽ ra chúng ta phải tổ chức hành hương về làng Á Lữ xã Đại Đồng Thành lễ vương thuỷ tổ Kinh Dương và quốc mẫu Âu Cơ về làng Bình Ngô xã An Bình lễ Vương thế tổ Lạc Long Quân ở Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh tri ân người và nơi sinh ra Hùng Vương đồng thời là nơi cắt rốn chôn nhau của Người. Thế mới gọi "quê hương là chùm khế ngọt" thế mới phải đạo lí "uống nước nhớ nguồn" (ẩm hà tư nguyên) của người Việt Nam.

Là sinh viên văn chứ không phải sinh viên sử song trước sự việc Phú Thọ là đất tổ Hùng Vương là Quốc tổ tôi làm sách "Danh nhân lịch sử Kinh Bắc" để khẳng định rằng mặc dù là truyền thuyết song người xưa kể rằng Kinh Dương vương Lạc Long Quân Âu Cơ đều là người Bắc Ninh Hùng Vương cũng xuất xứ từ Bắc Ninh. Sách tôi công bố năm  trước thì năm sau lãnh đạo tỉnh Phú Thọ có xuống cùng lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh thắp hương lăng Kinh Dương vương một lần rồi thôi.  Năm làm sách tôi về chụp ảnh thì lăng Kinh Dương vương đứng chơ vơ giữa đồng làng Á Lữ. Sau sự việc trên tôi về thì thấy có đền thờ và thủ nhang tôi hỏi thì kinh phí do dân làng sở tại đóng góp chứ không phải "Cháu xây dựng quê hương mới làm ăn khấm khá về xây nhà cho ông".

Giỗ vua Hùng năm Mậu Tý 2008 tôi nghe đài nói "Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đem ra cúng tổ một chiếc bánh chưng một tấn và một chiếc bánh dầy cũng một tấn".

Mấy ngày sau tôi nghe buổi phát thanh thời sự nói bánh chưng thiu chảy đứt lạt và bánh dày độn xốp... đài yêu cầu cơ qua có vật phẩm ấy là Công viên văn hoá Đầm Sen phải xin lỗi nhân dân cả nước và nhân danh nhân dân thành phố Hồ Chí Minh phải xin lỗi nhân dân thành phố Hồ Chí Minh nữa.

Tôi theo dõi mấy ngày sau Giám đốc công viên Đầm Sen xin lỗi qua loa về kĩ thuật "mọi năm chúng tôi thành công năm nay không thành công" đó là bánh chưng thiu còn không nói gì về bánh dày độn xốp cả.

Tôi liền đem ba cuốn sách của tôi: Danh nhân lịch sử Kinh Bắc (828 trang do nhà xuất bản Lao Động 2004) Văn hoá ẩm thực Kinh Bắc (716 trang do nhà xuất bản Văn hoá-Thông tin 2004) và Chèo Cổ truyền làng Thất Gian (792 trang do nhà xuất bản Văn háo-Thông tin 2007) ba tài liệu này góp phần chứng minh Bắc Ninh là cái nôi văn minh lúa nước của đồng bằng Bắc Bộ và là nơi lập quốc của người Việt cổ. Gặp phụ trách buổi phát thanh thời sự  của đài Tiếng nói Việt Nam tôi nói:

- Cơ sở đã làm ra cái bánh dày một tấn thì người ta không thiếu gạo mà độn xốp ta thử xem mặt trái của nó là gì?

Nhưng ông Đào Nguyễn từ chối mọi đàm luận với lí do "tôi cũng sắp hưu rồi". Cho đến giỗ vua Hùng năm nay (Kỷ Sửu 2009) thì thấy Phú Thọ xây đền và đúc tượng Lạc Long Quân và cũng gọi ngài là Quốc tổ (thế là hai Quốc Tổ!) và đền Âu Cơ đúc tượng  Âu Cơ gọi là Quốc mẫu (may quá không thấy nói đến vợ vua Hùng).

Công bố Lạc Long Quân và Âu Cơ đẻ bọc trăm trứng ở núi Nghĩa Lĩnh! Trong nghi lễ có 100 thanh niên mặc quần áo trắng cầm cờ biểu tượng cho một trăm con trai Lạc Long quân được sinh ra ở Phú Thọ. Sau khi tường thuật đại lễ tại chỗ các cơ quan thông tin đại chúng đưa tin các nơi như Đà Lạt Kiên Giang thành phố Hồ Chí Minh  tổ chức cúng giỗ rồi nói đến cả Chử Đồng Tử và Tiên Dung ở Hưng Yên Tản Viên Sơn Thánh và Mỵ Nương... tuyệt nhiên không đả động gì đến Kinh Dương vương và Bắc Ninh cả.

Nếu nói Lạc Long Quân là Quốc tổ thì phải gọi Hùng Vương là Quốc tôn chứ sao con Quốc tổ bố cũng Quốc tổ? Bà Lý Chiêu Hoàng khi nhường ngôi cho Trần Cảnh bà cũng nói: "Nhà Lý trải nhất tổ lục tôn". Năm ngoái nhờ lộc Hùng Vương Phú Thọ xây đền đúc tượng Quốc tổ Lạc Long Quân. Năm nay lộc nhiều nếu lại xây đền và đúc tượng Kinh Dương vương nữa thì lại gọi Quốc tổ nữa hay sao?

Giá như các nơi xây đền đúc tượng thờ vọng thì không nói làm gì đằng này dân của con xây đền đúc tượng bố mẹ để thờ mà không về quê gốc xin bài vị tên hèm sao sắc. Nghĩa là: "Tôi có tiền tôi cứ xây đền đúc tượng tôi thờ" chẳng cần biết trước đó các ngài ở đâu bài vị thế nào sắc phong các triều ra sao theo phong tục Việt Nam thật là thất lễ. Chưa kể phải rước bài vị từ đền phát tích đi!. Việc sáng tạo huyền thoại "Âu Cơ đẻ một bọc trăm trứng ở núi Nghĩa Lính" thì quả là ngộ. Vì đẻ ở Thuận Thành (Bắc Ninh) thì Lạc Long Quân mới bảo "Nàng mang 50 con lên rừng" chứ đẻ ở núi Nghĩa Lĩnh thì rừng đấy rồi còn lên đâu nữa? Ai đó cứ sáng tác từ "Quốc giỗ"? trong Hán Việt không có từ Quốc giỗ mà chỉ có từ Quốc lễ ngày giỗ gọi là kị nhật hay là huý nhật.

Nghe nói vị Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu các tỉnh từ sang năm phải góp giỗ. Các tỉnh tôi không nói chứ Bắc Ninh ai lại dân con của ông nội và bố mẹ ở quê lại lên góp giỗ nơi cư trú để cúng con và cháu của mình còn quê gốc và giỗ ông giỗ bố mẹ con cháu ở quê mới không góp về cúng các cụ thật là phi đạo lí.

Con chim sắp chết thường cất tiếng kêu than. Con người sắp chết thường cất lời nói phải. Tôi năm nay đã 74 tuổi có chết cũng đến cõi rồi. Mong ai đó dù có chức có quyền đến đâu cũng đừng vì một động cơ nào đó mà bóp méo lịch sử. Bác Hồ nói: "Chúng ta không sợ khuyết điểm chỉ sợ không dám sửa khuyết điểm". Ngay ngày thành lập Đảng ta trước đây một số năm đã kỉ niệm vào ngày 6 tháng 1 sau lại sửa ngày 3 tháng 2 đấy thôi.

Hãy trả lịch sử lại cho lịch sử!


Miền quê của những di sản lịch sử văn hoá tiêu biểu

  Đến bất cứ đâu trên mảnh đất Bắc Ninh - miền quê địa linh nhân kiệt" nơi từ nghìn xưa cho đến hôm nay luôn là phên dậu phía Bắc của kinh thành Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội cũng đầy ắp những kỉ niệm lịch sử được kết tinh trong những di sản văn hoá tiêu biểu ở khắp các làng.
      Bên kia sông Đuống trên đất Thuận Thành uy nghiêm lăng mộ Kinh Dương Vương đền thờ Lạc Long Quân -Âu Cơ tại làng Á Lữ - di tích thờ "Nam bang thuỷ tổ" (ông Tổ nước Nam). Thành cổ Luy Lâu ở xã Thanh Khương (Dâu) với các di tích dinh thự phố chợ đền đài chùa tháp nguy nga còn lại của trung tâm chính trị kinh tế thương mại trung tâm Phật giáo và Nho giáo của nước ta trong thiên niên kỷ đầu công nguyên. 
                               
     

Lăng mộ Kinh Dương Vương ở Thuận Thành (Bắc Ninh)


More...

Đôi lời về lòng dũng cảm và tôn trọng sự thật

By

 

Nhân Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21-6 )

                

            
       ĐÔI
LỜI VỀ LÒNG DŨNG CẢM VÀ TÔN TRỌNG SỰ THẬT 

    Tôn trọng sự thật và phải có lòng dũng cảm là những điều luôn đòi hỏi đối với những người làm báo.

 Nếu như trong chiến tranh nhiều nhà báo xông pha nơi lửa đạn hy sinh như những người lính thì ngày nay có không ít nhà báo dũng cảm bất chấp mọi thách thức nguy hiểm đấu tranh chống lại thói hư tật xấu và tiêu cực vì một xã hội công bằng tốt đẹp hơn. Song cũng thật đáng buồn khi còn một số nhà báo tìm cách né tránh chỉ biết "nói leo" " ăn theo" và núp bóng.  Có trường hợp một việc nhỏ bình thường nhưng được tô vẽ thổi phồng giật gân hoặc do ý đồ không trong sáng sự thật bị bóp méo qua lăng kính của người viết người đọc đã bị lừa dối.

   Nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam xin có đôi lời tâm sự và chia vui cùng các đồng nghiệp làm báo trong làng vnweblogs!


         Đến với các chiến sĩ bảo vệ biên cương ̣ (Ảnh chụp tại cột mốc
        trên biên giới Việt - Trung )


                                  Tác nghiệp tại đất nước Chùa Tháp


            Phỏng vấn công nhân tại xưởng sản xuất ở một doanh nghiệp Quân đội


     Đón Lẵng hoa chúc mừng của cán bộ chiến sĩ Quân chủng Phòng không-Không quân 
    trong dịp kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam.


More...

Sao la ở Hà Nội

By


 

Sao la ở Hà nội !


Sao la là một loại động vật quý hiếm hiện được xếp hạng ở mức Bị đe doạ tuyệt chủng  trong Danh sách Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thế giới (IUCN).
Chúng chỉ sinh sống duy nhất tại dãy núi Trường Sơn thuộc Việt Nam và Lào. Hiện nay tổng số cá thể trên toàn thế giới ước tính chỉ còn khoảng vài trăm con.

 Tháng 5 năm 1992 Sao la được phát hiện lần đầu trong một chuyến khảo sát do Bộ Lâm nghiệp Việt Nam và Quỹ bảo tồn động vật hoang dã thế giới (WWF) tiến hành trong Vườn quốc gia Vũ Quang. Sau đấy các nhà khoa học đã tiếp tục tìm kiếm và phát hiện thêm 20 con sao la nữa . Việc khám phá ra loài sao la đã gây chấn động trên thế giới. Những năm tiếp theo sao la cũng được tìm thấy ở các nơi khác trong rừng Trường Sơn thuộc các tỉnh Nghệ An Hà Tĩnh Thừa Thiên-Huế Quảng Namvà nhiều tỉnh thuộc Lào. Tháng 10 năm 1998 một lần nữa các nhà khoa học đã chụp ảnh được sao la trong tự nhiên tại Vườn quốc gia Pù Mát ( Nghệ An).

 Dịp Tết Kỷ Sửu vừa qua tôi tình cờ được "tận mắt thấy" một con sao la trong nhà một người  ở Hà Nội. Theo chủ nhà cho biết đây là bộ khung của một con sao la mà người dân ở huyện Hương Sơn ( Hà Tĩnh) bắn được cách đây gần 30 năm mà ông đã mua lại mang về Hà Nội từ 15 năm nay.




More...

Nhân Ngày 22- 12

By

Nếu như trước đây  biết bao chiến sĩ  Quân đội NDVN hy sinh để giúp  nhân dân  Căm Pu Chia thoát khỏi thảm họa diệt chủng thì ngày nay trên tinh thần đoàn kết và hữu nghị Quân đội nhân dân Việt Nam đang có sự giúp đỡ và hợp tác nhiều mặt với quân đội Hoàng gia Căm Pu Chia. Nhân kỷ niệm Ngày thành lập QĐNDVN (22-12) xin đưa một vài hình ảnh về mối quan hệ tốt đẹp đó.



Thượng tướng Nguyễn Văn Được Thứ trưởng Bộ Quốc phòng VN và đại diện Bộ quốc phòng Căm Pu Chia cắt băng khánh thành Trung tâm Tin học do Quân đội NDVN tặng Quân đội Hoàng gia Căm Pu Chia.




Các  sĩ quan Quân đội  Căm Pu Chia trong phòng làm việc của Trung tâm.





 

Thanh Cao chụp ảnh lưu niệm với hai nữ quân nhân cơ quan Bộ Quốc phòng Căm Pu Chia tại Trung tâm Tin học.


More...

Nhân ngày 21-6: Chuyện buồn vui nghề báo

By

    Nguyễn Thanh Cao từ hồi còn là phóng viên làm báo viết và báo hình
chụp ảnh cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại một lễ kỷ niệm cách đây gần 20 năm
 



             NHÂN NGÀY 21-6: CHUYỆN BUỒN VUI NGHỀ BÁO


 
    Nhà báo bị bỏ đói. Đơn vị chúng tôi không có gì để viết. “Ăn theo” chuyện phịa. Vì nhà báo mà tôi phải mất mấy vò rượu.  Đó là một số mẩu chuyện trong chặng đường 25 năm làm báo của tôi. Tuy 10 năm qua được giao làm công tác quản lý phụ trách một cơ quan báo chí nhưng tôi vẫn không quên những tháng năm lăn lộn tác nghiệp với tư cách phóng viên đầy ắp bao kỷ niệm vui buồn.                                                 


                                            
Nhà báo bị bỏ đói
  

     Chuyện này cách đây đã hơn 20 năm.  Lần ấy tôi và anh bạn đồng nghiệp Bùi Đình Khôi (sau này chuyển ra Hội Nhà Báo có thời kỳ làm Phó Tổng Biên tập Tạp chí Người làm báo hiện nay là Giám đốc Nhà Văn hóa Hội Nhà Báo Việt Nam) được Ban Biên tập cử xuống một doanh nghiệp sản xuất dụng cụ điện để tìm hiểu nguyên nhân những tiêu cực yếu kém mất đoàn kết nội bộ ở đây. Phải nói rằng hồi đó   khí thế đấu tranh chống tiêu cực rất cao được thể hiện rõ nhất trên các phương tiện thông tin đại chúng đặc biệt là từ khi có bài viết “Những việc cần làm ngay” của  Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh. Các nhà báo xuống doanh nghiệp nhất là những doanh nghiệp “ăn nên làm ra” được tiếp đón rất chu đáo. Doanh nghiệp nào “có vấn đề” họ tìm cách né tránh không muốn tiếp xúc nhà báo. Hôm ấy sau khi trình bày chương trình nội dung làm việc với lãnh đạo nhà máy B chúng tôi tranh thủ xuống các phòng ban và phân xưởng gặp gỡ cán bộ công nhân để tìm hiểu cụ thể. Mải mê làm việc mãi đến gần 12 giờ  chúng tôi mới về nhà khách nghỉ. Chờ mãi mà chẳng thấy ai nói đến chuyện cơm nước. Có lẽ   lãnh đạo nhà máy B nghĩ rằng hai ông nhà báo xuống đây chắc tìm chuyện để“bới móc” nên trưa hôm đó họ cũng chẳng mời chúng tôi  ăn cơm. Đến đầu giờ chiều làm việc bỗng ngoài phòng nghỉ có tiếng gõ cửa dồn dập và vọng vào một câu khô khốc: Nhà báo đã ăn cơm chưa?. Nói rồi người đó vội vàng đi ngay. Đến giờ làm việc buổi chiều mà còn hỏi vậy ư?  Tôi và Bùi Đình Khôi nhìn nhau cười đến quặn cả ruột.
 


 
                           Đơn vị chúng tôi không có gì để viết!  

      Vào năm 1987 tôi cùng anh Hoàng Như Thính  (Báo Quân đội nhân dân) và anh Trung Hiền( hiện nay công tác tại Báo Tiền phong) xuống nhà máy M một cơ sở có nhiều thành tích trong sản xuất và phục vụ chiến đấu ở chiến trường Cam Pu Chia.  Hôm đó do có việc đột xuất Giám đốc và Bí thư Đảng ủy đều đi vắng. Thay vì giúp chúng tôi tác nghiệp đồng chí  Chủ nhiệm Chính trị lại thản nhiên buông một câu :
“ Các anh thông cảm! Đơn vị này không có gì để viết”. Mặc dù vậy chúng tôi vẫn thực hiện kế hoạch của mình. Khi đi sâu tìm hiểu thực tế ở đây rõ ràng không như lời  Chủ nhiệm Chính trị. Dẫu còn những khó khăn cần tháo gỡ nhưng nhà máyM làm được rất nhiều việc; sự nỗ lực vươn lên của cán bộ công nhân viên thật đáng khâm phục. Có gương điển hình về tập thể và cá nhân cần được biểu dương tuyên truyền cho nơi khác học tập nhân rộng. Trở về tòa soạn viết bài   sau phần phân tích đánh giá tôi đã đưa lời kết: “Được tận mắt chứng kiến sự nỗ lực và thành quả lao động của nhà máy chúng tôi  bỗng quên đi lời nói của đồng chí Chủ nhiệm Chính trị lúc ban sáng: Đơn vị chúng tôi không có gì để viết!”  Mấy hôm sau ngày Báo phát hành tòa soạn nhận được phản hồi của bạn đọc ở nhiều đơn vị   mọi ngươi đều  phê phán cái kiểu phát ngôn “thiếu chính trị “ấy. Riêng đồng chí Chủ nhiệm Chính trị thì phản ứng rất gay gắt còn làm đơn kiến nghị gặp lãnh đạo Ban Biên tập và cơ quan chủ quản. ít lâu sau đồng chí này được lãnh đạo nhà máy M điều sang làm việc khác.

                                        
 
                                     “Ăn theo” chuyện phịa  

Có lần tôi phân công phóng viên N xuống một đơn vị ở vùng xa. Bình thường với độ dài quãng đường đi lại cộng với thời gian tìm hiểu thu thập tài liệu nhanh nhất cũng phải mất một tuần mới hoàn thành được bài viết. Nhưng chưa đầy bốn ngày phóng viên N đã nộp bài. Tôi cảm thấy ngờ ngợ nhất là trong bài viết có vài con số cao tới mức vô lý và khó tin khác hẳn số liệu mà tôi vừa nắm được qua một kênh thông tin của cơ quan chức năng. Vốn chỗ quen biết tôi liền gọi điện cho  thủ trưởng đơn vị  để xác minh thì  thủ trưởng đơn vị cũng hết sức ngạc nhiên về số liệu đó. Cuối cùng phóng viên N cũng phải nói thật rằng anh ta chỉ ở nhà gọi điện nhờ đơn vị fax ra cho mình bản báo cáo thi đua rồi hỏi thêm  một số chi tiết qua anh trợ lý tuyên huấn. Thực ra qua trao đổi anh trợ lý tuyên huấn đơn vị đã “phịa” thêm một vài chi tiết và nâng con số lên. Còn anh phóng viên của Báo tôi thấy thế là bám ngay lấy mà không cần kiểm chứng vô tình cũng đã “ăn theo” chuyện “phịa’                              

                         Vì nhà báo mà tôi phải mất mấy vò rượu!

      Năm 1999 sau chuyến đi Tây nguyên đến  khu Kinh tế- quốc phòng tôi đã viết một số bài trong đó có bút ký Mở đất ở Tây Nguyên đăng trên báo Quân đội nhân dân. Bài ký có đoạn viết về tấm gương một đội trưởng đội sản xuất người dân tộc gia lai trong việc tổ chức bà con trồng cây cao su để xóa đói giảm nghèo. Chưa đầy một năm sau khi ra Hà Nội dự Hội nghị gương điển hình toàn quốc “anh đội trưởng” đã tìm đến tôi và nói vui:  Vì bài của nhà báo mà tôi phải mất mấy vò rượu chiêu đãi bà con. Nay tôi bắt đền nhà báo đó!

More...