Ngày Thơ Việt Nam lần thứ VIII Đại Lễ hội Thơ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội

By


ĐẠI LỄ HỘI THƠ 1.000 NĂM THĂNG LONG-HÀ NỘI

Ngày 28-2-2010 (Rằm tháng Giêng ) trong khuôn khổ Ngày Thơ Việt Nam lần thứ VIII Đại Lễ hội Thơ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội đã khai mạc trọng thể với quy mô lớn tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội. Làng vnweblogs  đã có Nguyên Hùng và Phương Phương đoạt giải nhì và giải ba trong cuộc thi câu đối.

    
      Những người yêu Thơ tấp nập đến lễ hội

    

    
     Khung cảnh khu vực hồ trong Văn Miếu - Quốc Tử Giám

    
      Khách nước ngoài dự Hội thơ với chiếc nón và áo dài 
     Việt Nam duyên dáng.

    

    
      Biểu diễn ca nhạc tại sân chính.


    

     
       Nghệ sĩ Bạch Vân hát Ca Trù.

     
        Những nhà báo tác nghiệp

      
       Nhà thơ Hữu Thỉnh Chủ tịch Hội nhà văn cũng tranh thủ ghi hình.

      
       Tham gia Thi câu đối  hai anh em trong làng vnweblogs
        đã giành được giải cao: Nguyên Hùng đoạt giải nhì
        Phương Phương đoạt giải ba.
      
         Chụp chung tấm ảnh kỉ niệm tại Lễ hội. Từ trái qua phải:
        Thanh Cao nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo Nghệ sĩ nhân dân Quang Thọ.

       
        Nhà thơ Vương Trọng Phạm Minh Khôi  Nguyễn Quyết Thắng
       Phương Phương Thanh Cao Lê Khả Sỹ Hồ VănThiện.

       

More...

Hội Lim - Đến hẹn lại lên

By

         HỘi LIM -  ĐẾN HẸN LẠI LÊN

      Lễ hội vùng Lim ( ở huyện Tiên Du tỉnh BẮc Ninh ) là lễ hội nổi tiếng bậc nhất xứ Bắc với các hoạt động truyền thống. Đặc biệt xuân Canh Dần năm nay chào mừng sự kiện dân ca Quan họ Bắc Ninh được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể lễ hội  được tổ chức trọng thể trong khoảng thời gian và không gian truyền thống vào 2 ngày 25 và 26-2 - 2010 (tức ngày 12 và 13 tháng Giêng âm lịch) tại 2 xã Nội Duệ Liên Bão và thị trấn Lim mà trung tâm lễ hội là khu vực đồi Lim. Sau đây là một vài hình ảnh mà TC ghi được trong ngày mở đầu của Lễ hội.

      
     

     
       Liền Chị têm Trầu Cánh phượng.

     

     
       Trầu Cánh phượng.

      
       Trang điểm chuẩn bị vào Lễ hội.

      
       Trao nhau câu hát.

      

      

      
       Mời khách chén trà Quan Họ.
     
     
        Chị Hai xinh tang tình là...

    
      "Chị Hai nhí"

   
       Liền anh tuổi ngoại lục tuần.



      
         Ngồi tựa mạn thuyền.

      
        Ông Nguyễn Văn Long ( thôn Duệ Đông Thị trấn Lim)
       người có bộ tóc dài để từ năm 1994  đến dự Lễ hội.

      
        T.C chụp chung tấm ảnh kỉ niệm với ông Long.

      
        PV Báo Người cao tuổi phỏng vấn ông Nguyễn Văn long.
             

More...

Bức thư pháp thơ kết nối dài nhất Việt Nam

By

  
                         
                                        Ảnh: HỒNG PHÚC
 

               

BỨC THƯ PHÁP THƠ KẾT NỐI DÀI NHẤT VIỆT NAM

                                                                                    

     Mỗi dịp Tết đến xuân về  một số vùng quê thường có những cuộc ứng đối thơ họa thơ và nối thơ. Đây là một lối chơi thơ tao nhã độc đáo đậm chất văn hóa trong Lễ hội dân gian Việt Nam lôi cuốn nhiều người cùng tham gia. Cứ nghĩ rằng thú chơi đẹp đẽ trí tuệ ấy bao năm bị lãng quên không còn được ai nhắc đến nữa nhưng giờ đây lại có cơ hội hồi sinh. Ấy là khi tham gia biên tập thơ cho "Tuyển tập Lục Bát mỗi ngày" nhà thơ Nguyễn Đình Trọng ở TP Hồ Chí Minh thấy rất nhiều câu thơ hay in dấu mãi trong tâm trí rồi được sự động viên khích lệ của nhiều người yêu thơ  ông đã tập hợp kết nối 132 câu thơ Lục Bát từ 132 bài thơ của nhiều tác giả trên khắp miền đất nước thành bài thơ "Lục Bát tình" tạo nên sự hòa quyện thống nhất  mà mỗi câu chứa đựng một tâm tình một ý tứ:

Lục Bát là Lục Bát tình *

Thơ ai mà ngỡ có hình bóng ta

Cái thời như hạt mưa sa **

Cứ đau đáu đợi mưa qua vườn hồng

...

  Và càng thú vị hơn khi bài thơ kết nối đó lại được ông Đậu Phi Hùng công tác tại Trường Trung học Phổ thông Trần Hưng Đạo thị xã Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa trình bày dưới dạng thư pháp. Đây là bức thư pháp thơ được coi là lớn nhất từ trước tới nay dài tới 132 mét bề rộng 0 8 mét có thể ghi vào kỷ lục Ghi - nét Viêt nam. Năm vừa qua bức thư pháp này được giới thiệu trong Ngày thơ Lục Bát Việt nam sau đó được các ông Đậu Phi Hùng Hòa thượng Thích Giác Không chủ trì Chùa Phước Long ủy quyền cho bác sĩ nghệ sĩ nhà thơ Nguyễn Hữu Trọng ở Hà Nội bảo quản gìn giữ.


--------------------------

   * Thơ Nguyệt Phượng

 ** Thơ Lê Tín


More...

Sau hai mươi năm tác phẩm " Dòng xoáy" vẫn gây tiếng vang lớn

By


                            

    

  SAU HAI MƯƠI NĂM TÁC PHẨM "DÒNG XOÁY" VẪN GÂY TIẾNG VANG LỚN                                                   

    Với bộ tiểu thuyết " Dòng xoáy" ( 2 tập) mới được NXB Thanh niên tái bản lần thứ ba trong cuối tháng 9 /2009 Trần Thị Nhật Tân - một nhà văn không tên tuổi tưởng chừng như bị lãng quên từ  20 năm nay bỗng chốc tạo nên một sự chú ý của  dư luận xã hội được coi như hiện tượng trong đời sống văn học và xuất bản. Khi tái bản NXB Thanh niên cũng không ngờ rằng chỉ trong vòng một tháng số lượng sách ấy lại được bạn đọc đón nhận mua hết một cách nhanh chóng như vậy. Đến  đầu tháng 11 thì 1.000 cuốn lại được in tiếp có thêm phần bổ sung bài viết đăng trên Báo Người cao tuổi và  Báo Tiền Phong nhưng cũng chỉ hơn nửa tháng sau đã bán hết. Theo chị Trần Hằng Thanh Phó Giám đốc NXB Thanh niên thì NXB đang tiếp tục in thêm để đáp ứng yêu cầu của đông đảo bạn đọc. Riêng đối với báo Người cao tuổi - tờ báo đầu tiên đăng liên tục 11 kì phóng sự tài liệu " Một nhà văn hồng nhan bạc phận hai lần được gặp Tổng Bí thư" đã có hàng trăm độc giả viết thư và gọi điện về đăng kí mua. Người ở gần trực tiếp đến Tòa soạn. Người ở xa tận Kiên Giang Cà Mau Cần Thơ Long An TP Hồ Chí Minh... gửi tiền và nhờ chuyển qua bưu điện. Nhà văn Trần Thị Nhật Tân kể với tôi rằng sau khi có bài viết trên báo và sách được phát hành hàng ngày tại nơi cư trú ( số 5 Đông Mạc phường Lộc Hạ thành phố Nam Định) chị nhận được khá nhiều thư và hàng chục cuộc điện thoại khắp miền đất nước từ những cụ già 80 90 tuổi đến các cháu học sinh sinh viên gọi đến chia sẻ động viên trao đổi những vấn đề quan tâm. Có người còn mời chị về nhà ở để con cháu họ được chăm sóc...Chị rất vui khi được tiếp "những vị khách không mời mà đến." Đó là các cụ già những độc giả chỉ biết chị qua báo chí nhất là nghe các bạn trẻ tuổi đời đôi mươi là sinh viên  mới ra trường hay còn đang học giãi bày tâm tư nguyện vọng. Có người như bà Trần Thị The nông dân ở huyện Bình Lục tỉnh Hà Nam khi đến thăm chị thấy nền gạch bị hỏng mấy ngày sau đưa cả chồng và con rể đến làm suốt một buổi sáng sửa xong cái nền nhà cho chị mới về.

   Trong tình hình hiện nay không ít tác phẩm văn học loay hoay  tìm kiếm đầu ra thì bộ tiểu thuyết " Dòng Xoáy"  dẫu tái bản lần thứ ba và lần thứ tư nghĩa là sau hai mươi năm ra đời vẫn có sức hấp dẫn lớn. Nó đã đi vào một vấn đề vẫn còn mang tính thời sự đầy nhức nhối không chỉ riêng trong ngành giáo dục mà là của cả xã hội. Bởi chúng ta đang từng ngày từng giờ đấu tranh loại bỏ những tiêu cực lạc hậu phấn đấu xây dựng một xã hội công bằng dân chủ và văn minh như mục tiêu của Đảng và ước nguyện của hàng triệu con người đất Việt.  Một cuốn  nữa mà Nhà văn Trần Thị Nhật Tân đã hoàn thành là tiểu thuyết tự truyện ""Tuổi Thơ Tôi" nói về những tháng ngày đầy buồn tủi gian nan của mình từ lúc còn nhỏ đến tuổi trưởng thành mà khi được xuất bản đến với bạn đọc sẽ làm không ít người  rơi nước mắt.

More...

Ngày này cách đây 55 năm ( 10 -10 - 1954 )

By


  NGÀY NÀY CÁCH ĐÂY 55 NĂM
 (10 -10 -1954
- 10 -10 - 2009 )

 Ngày 10 -10 - 1954 - Ngày giải phóng Thủ Đô đã đi vào lịch sử dân tộc sau 9 năm kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp. Một số hình ảnh dưới đây sẽ đưa chúng ta trở về với những giờ phút hào hùng đó.

               
                
Xe quân Pháp rút khỏi nội thành Hà Nội
   
               
                Bộ đội ta chứng kiến những tên lính Pháp cuối cùng
               rời cầu Long Biên.
                
               
                  Chiến sĩ Trung đoàn Thủ Đô từ chiến khu trở về  
                đứng gác tại một vị trí mà quân Pháp vừa rút.

                
                 Đồng bào khu vực chợ Đồng Xuân trước giờ phút trọng đại.

               
                 Phố phường Hà Nội tưng bừng đón mừng những người con
                 thân yêu trở về. 

               
                
               
               
                
                  
                Thủ Đô đã hoàn toàn giải phóng. Phố phường trở về
                cuộc sống bình yên và bước sang một trang mới

                
                 Tháp Rùa Hồ Gươm sáng ngời trong nắng.

More...

"MỘT NHÀ VĂN HỒNG NHAN BẠC PHẬN" ( Tiếp theo và hết )

By

  
   

  "MỘT NHÀ VĂN HỒNG NHAN BẠC PHẬN"

Kỳ cuối: Bản Di chúc hiến nhà và người đàn bà âm thầm trong ngõ vắng

Tên tôi là Trần Thị Nhật Tân nhà giáo nhà văn.

Tôi viết di chúc trong lúc tỉnh táo khoẻ mạnh.

Ngôi nhà hai tầng của tôi xây trên diện tích 180 m2 theo trước bạ. Cả cuộc đời tôi lao động cực nhọc mới có cơ ngơi này. Là người cầm bút tôi thấu hiểu nỗi cơ cực của nhà văn chân chính. Bởi vậy tôi chỉ có một nguyện vọng là: Sau khi tôi qua đời tôi để ngôi nhà làm từ thiện cho các nhà văn nghèo khổ. Tôi giao quyền quản lý nhà đất cho Hội Văn học - Nghệ thuật Nam Định. Khi nào trong nước có nhà văn viết đấu tranh cho xã hội công bằng văn minh vì dân vì nước mà bị vùi dập khốn khổ thì về nhà tôi ở cho qua cơn hoạn nạn. Tôi tin rằng nhà văn ấy tiếp tục sáng tác phục vụ nhân dân.

Đề nghị Hội Văn học - Nghệ thuật Nam Định "hóa thân hoàn vũ" cho tôi. Lấy hai lọ tro một đặt tại bàn thờ ngôi nhà này một đặt nằm cạnh cha mẹ tôi. Số tro còn lại rắc xuống sông Đào.

Ai chăm sóc trước khi tôi qua đời thì được ở trông coi ngôi nhà. Mỗi thế hệ mỗi gia đình có đức thương người như thể thương thân ở. Khi nào có nhà văn do Hội Văn học - Nghệ thuật đưa đến sắp xếp cho họ một chỗ ở. Nếu người trông coi nhà không thực hiện quy định thì Hội Nhà văn bố trí người khác có tâm.

Không ai có quyền bán nhà bán đất của tôi.

Không phá cây ăn quả đi để làm gì. Chỉ trồng lại giống cây quả ngon có kinh tế cao. Khi cần sửa nâng cấp nhà theo nền cũ không lấn chiếm đất trồng cây quả giữ không khí trong lành. Tiền bán cây quả chia ba phần: phần người chăm cây phần cúng giỗ các cụ và tôi phần giúp nhà văn cơ nhỡ.

Tang lễ tôi chi tiêu thật tiết kiệm mua cỗ áo rẻ tiền nhất.

Sổ tiết kiệm tiền phúng viếng nhuận bút tác phẩm in sau này (nếu có) gửi ngân hàng Hội Văn học - Nghệ thuật Nam Định giữ để khi cần sửa chữa nhà...

Tôi tin rằng Hội Văn học - Nghệ thuật Nam Định trân trọng giữ gìn tài sản tôi để lại làm việc thiện cho các thế hệ nhà văn mai sau.

                      Nam Định ngày 22.2.1998

                                 (Đã ký)

                                    Trần Thị Nhật Tân       

*  Bản di chúc trên được nữ nhà văn Trần Thị Nhật Tân viết lần đầu khi bà vừa qua một cơn tai biến ở tuổi 49 vận hạn của đời người cách đây đã hơn chục năm. Từ đó đến nay nó đã được tác giả sửa chữa và bổ sung nhiều lần. Mỗi khi có khách văn đến thăm nhà thể nào Nhật Tân cũng mang bản đi chúc ấy ra "khoe" và đọc cho họ nghe.

Nhà văn Lê Hoài Nam nguyên Phó chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật Nam Định trực tiếp đưa chúng tôi tới thăm nữ nhà văn Trần Thị Nhật Tân vào một ngày cuối mùa hạ. Ngôi nhà nhỏ (mà bản di chúc kể trên nói đến) ở Tổ 5 thôn Đông Mạc phường Lộc Hạ thành phố Nam Định được xây tường cao cổng đóng kín và khóa trong. Hàng xóm cho biết không mấy khi thấy cánh cửa gỗ cũ kỹ ấy mở ra. Chủ nhân có nhà hay đi vắng cũng chẳng ai biết. Chúng tôi đã gõ cửa thậm chí là đập cửa rầm rầm và hét to lên gọi tên người nhưng chỉ có tiếng chó sủa bên trong.

Nhà văn Lê Hoài Nam ái ngại bảo: "Bà này tai nghễnh ngãng huyết áp tăng giảm thất thường lại chỉ ở một mình nói gở mồm chứ nếu có ốm đau cảm sốt mà bất ngờ "đi thăm cụ Nguyễn Khuyến" cũng chẳng ai biết gay go thật".

Nhưng rồi nhờ ông Đào một người hàng xóm tốt bụng và cô thợ may tên là Thuần (người vẫn thường cho nữ nhà văn nghe và gọi nhờ điện thoại qua số máy 0350.8601348) giúp đỡ cuối cùng chúng tôi đã vào được nhà gặp được chủ nhân.

Tiếng là nhà hai tầng nhưng do xây cất đã lâu lại không được "bảo dưỡng nâng cấp" thường xuyên và nội thất chẳng có gì đáng kể nên ngôi nhà của nữ nhà văn trông tuềnh toàng và cũ kỹ. Nhưng bù lại chủ nhà vốn tính cẩn trọng chu đáo nên đồ đặc được sắp đặt rất ngăn nắp và sạch sẽ.

Đã sang tuổi "bà" từ lâu nhưng Trần Thị Nhật Tân vẫn sống một mình. Dù thời xuân sắc trước đây không ít chàng trai đã say mê cô giáo Nhật Tân nhiều người đàn ông tài giỏi đã ngỏ lời yêu và tha thiết và muốn cưới cô làm vợ... Nhưng như người ta thường bảo: "Hồng nhan bạc phận" hạnh phúc đã không mỉm cười với nữ nhà văn đất Thành Nam một thời xinh đẹp và tài hoa ấy.

Bây giờ người đàn bà ấy bước đi đã chậm chạp suốt ngày phải đội mũ buộc khăn trên đầu vì "sợ gió" đang sống âm thầm khép kín trong bốn bức tường bao quanh khu vườn nhỏ và ngôi nhà cũ. Cái ngõ vắng khuất nẻo và quanh co ấy chỉ có tiếng chó sủa mỗi khi có tiếng xe máy đi qua. Chủ nhà thường tự hào giới thiệu với khách mảnh vườn rau đã giúp bà sống theo kiểu "tự cung tự cấp" không cần quan tâm đến việc đi chợ. Trong nhà không có điện thoại không có tủ lạnh thậm chí không có cả ti vi đài thu thanh... nên cả xã hội và thế giới bên ngoài có biến đổi thế nào dường như cũng không ảnh hưởng tới ngôi nhà này là mấy.

Hàng ngày Trần Thị Nhật Tân vẫn vẫn cặm cụi viết văn làm thơ và dạy học văn miễn phí cho các cháu nhỏ hàng xóm. Tháng hè năm nào bà cũng tổ chức luyện thi từ thiện môn văn cho vài học sinh thi đỗ đại học. Vốn là cô giáo nên chữ viết trong bản thảo của bà cũng rất đẹp và nắn nót. Bây giờ việc in ấn tác phẩm khó khăn hơn trước nhiều. Hiếm hoi lắm mới có tờ báo hay tạp chí in cho Trần Thị Nhật Tân một bài thơ một mẩu truyện ngắn kèm theo những đồng tiền nhuận bút ít ỏi.

Hơn mười năm trước khi Nhật Tân công bố bản di chúc "hiến nhà làm từ thiện" của mình nó cũng đã gây sự xôn xao chú ý của một số người hiếu kỳ ở Nam Định. Khi thấy Hội Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh không có "ý kiến tiếp nhận" bà đã viết thư gửi cả cho Lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam nêu ý kiến "hiến tặng" như trên... Nhưng rồi thời gian cứ thế trôi đi vẫn chẳng thấy ai quan tâm. Hội Văn học - Nghệ Thuật Nam Định "dửng dưng" đã đành Hội Nhà văn Việt Nam cũng "thờ ơ" luôn.

Người ta nói nhỏ với nhau: Ngôi nhà ấy dù đáng tiền tỷ thật nhưng cứ theo nội dung bản di chúc thì nhận nó có dễ dàng đâu! Các quan chức văn nghệ có "dính" vào thì cũng chẳng được lợi lộc gì có khi còn mang tiếng. Còn các nhà văn thì chẳng ai dại gì mà "hi sinh" đời mình làm "ông từ coi đền không công" cho Trần Thị Nhật Tân! Thành ra bao năm nay rồi chủ nhân vẫn nhiệt tình đem nhà mình đi... "hiến tặng" mà chẳng ai dám nhận; khiến nó vẫn còn đó càng ngày càng xuống cấp cũ kỹ vắng lặng và buồn tẻ hơn.

Khi tôi viết những dòng cuối cùng cho thiên phóng sự này thì nữ nhà văn Trần Thị Nhật Tân có một tin vui đặc biệt: Nhà xuất bản Thanh niên đã quyết định tổ chức tái bản cuốn tiểu thuyết "Dòng xoáy" (có sửa chữa và bổ sung thêm nhiều tư liệu quý) - Cuốn sách từng mang lại cho cuộc đời bà biết bao nhục nhã cay đắng và cả vinh quang!

Vì sao tác phẩm kể trên lại có thể gây "sốc" cho cả Thành Nam và làm xôn xao ngành Giáo dục một thời và Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã hai lần trực tiếp viết thư tay gửi cho tác giả của nó? Câu trả lời có trong cuốn sách dày gần 500 trang khổ lớn sẽ được ấn hành trong nay mai.

                                      
    Nam Định - Hà Nội tháng 8-2009
Đặng Vương Hưng


* Cách đây hai hôm khi gặp tôi chị Trần thị Nhật Tân nói rằng:  "Thanh Cao này! Bây giờ mặc dù mắt kém sức khỏe cũng giảm sút do bị đau ốm nhiều năm nhưng hàng ngày chị vẫn viết nhất là làm thơ cho các cháu thiếu nhi vui lắm!"  Tôi cầu chúc cho chị sức khỏe bình an và niềm vui luôn đến với chị !

More...

Ngày Thơ lục bát Việt Nam lần thứ nhất

By


  NGÀY THƠ LỤC BÁT VIỆT NAM

    Ngày Thơ Lục bát Việt Nam lần thứ nhất -  6 tháng 8 năm Kỷ sửu ( 24-9-2009) đã diễn ra tại Hà Nội trong không khí trang trọng với các hoạt động phong phú sôi nổi. Đông đảo người làm thơ và những người yêu Thơ Lục bát ở nhiều vùng đất nước đã về dự. Từ nay trở đi Ngày Thơ Lục bát sẽ được tổ chức vào mùng 6 tháng 8 âm lịch hàng năm.

      

              Biểu diễn văn nghệ chào mừng

     

     
     
            Nhà thơ Bằng Việt nói lời khai mạc


     
                

     
          Đại diện Phật tử trao Lộc Thơ cho những người 
       đóng góp nhiều công sức trong việc tổ chức Hội thơ này.

     


     
                  Một góc Hội Thơ

      
            An Tuyên - Tác giả của nhiều ca khúc phổ thơ
       từ phương trời Âu cũng về dự gửi tặng Bộ đội Trường Sa
       hai triệu đồng.

      
         Một tác giả tặng sách cho bộ đội Trường Sa

      
           Bài thơ viết bằng thư pháp đã làm cho Ban Tổ chức 
       phải bó tay vì chẳng có cột treo nào đủ cao đành phải 
       để nằm vậy!

      

        Bạn bè dự Hội Thơ chụp vài tấm ảnh kỷ niệm

      

       

More...

Một nhà văn" Hồng nhan bạc mệnh" ( Phần 7 - 8 )

By


MỘT NHÀ VĂN "HỒNG NHAN BẠC PHẬN"
HAI LẦN ĐƯỢC GẶP TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN LINH


Phần 7 và 8 :
  - Cả thành phố Nam Định bị "sốc" và xôn xao.

                         - Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã trực tiếp viết thư cho tác giả "Dòng xoáy."

      Nữ nhà văn có vinh dự đặc biệt đó là Trần Thị Nhật Tân tác giả của tiểu thuyết "Dòng xoáy" từng xôn xao dư luận một thời... Nhưng rất ít người biết câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà "hồng nhan bạc phận" bị dòng xoáy cuộc đời cuốn đi ấy đã viết di chúc "hiến nhà làm từ thiện" bây giờ vẫn sống âm thầm trong một ngõ vắng ở Thành Nam...
 
 
Phóng sự- Tư liệu của tác giả - Nhà thơ Đặng Vương Hưng 



                                  
                                                                                 

 

7 -  Cả thành phố Nam Định bị "sốc" và xôn xao

Đó là mùa hè năm 1989.

Sau bao ngày cực nhọc để có được tác phẩm ra đời nhưng nữ tác giả trẻ Trần Thị Nhật Tân đã bất lực không biết làm cách nào phát hành chúng chẳng nhẽ lại mang chất đống số sách "Dòng xoáy" mới in mà giấu đi? Thôi nếu không bán được thì mang đi cho vậy. Nhưng phải là cho đúng những người thích đọc sách. Nếu không người ta sẽ chẳng thèm nhận chứ đừng hy vọng được cảm ơn.

Nhật Tân đã đem hàng trăm cuốn đi tặng những đồng nghiệp bạn bè tặng những bà con ở xóm chợ tặng cả những người yêu thích sách mà cô gặp trên vỉa hè đường phố... Số còn lại đành phải bán "rẻ như giấy cân" cho Phát hành sách Hà Nội.

Nhưng việc tặng sách kể trên đã có tác dụng. Người ta bắt đầu xì xào truyền tay nhau cuốn "Dòng xoáy". Và sau khoảng một tháng thì cả thành phố Nam Định xôn xao: trong công sở bên quán trà vỉa hè... đi đâu cũng thấy người ta nói đến một cuốn sách mang tên "Dòng xoáy":

- Cuốn sách ấy "ghê gớm" lắm! Nhà văn đã viết thẳng vấn đề tiêu cực của ngành giáo dục tỉnh nhà.

- Nhưng đó là chuyện có thật là nỗi bức xúc của bao người chỉ có nhà văn mới dám nói ra.

- Tác giả có thể sẽ bị mấy ông bảo thủ kiện ra tòa.

- Kiện gì chứ đây là tiểu thuyết nghĩa là "hư cấu văn học" cơ mà.

- Thế thì nhất định sẽ bị người ta trù úm trả thù sống không yên thân được. Vì nghe nói chị nhà văn ấy cũng đang trong ngành giáo dục nhưng bị mất việc vì chuyện gì đó.

- Thì từ trước tới nay chị này đã bị trù đập rồi vì không chịu nổi nữa mới viết chuyện đời mình ra thành sách cho thiên hạ đọc...

- ...!?

Người lạ không biết mặt Nhật Tân thì đàm tiếu thoải mái như thế. Còn người quen biết mặt vừa nhìn thấy đã gọi to không phải bằng tên người mà là tên cuốn sách:

- A "Dòng xoáy" ơi! Đọc "đã" lắm mời chị vào đây uống chén nước chè cho ấm bụng đã!

- "Dòng xoáy" phải viết nữa đi cho dân được nhờ! Viết như thế mới đúng lòng dân.

Nghe được những lời bà con khen Nhật Tân cũng sung sướng lắm nhưng mà bụng đói thì không thể ngồi viết được. Có chút tiền tiết kiệm đã phải rút ra trả cho nhà in hết để có tiền sống qua ngày nữ tác giả tiểu thuyết lại phải đi kiếm việc làm thuê. Thậm chí chị còn lội ao lội hồ thành thạo việc đánh lưới sen một lưới sen đôi ở ngoại thành để kiếm sống. Ngày đó người ta vẫn thấy một phụ nữ mảnh mai đi bán cá lẹp bán cua ốc ở chợ. Không phải ai cũng biết đó là nữ tác giả tiểu thuyết có tác phẩm đang xôn xao dư luận. Người biết thì thương tình gọi lại cho cái này bán rẻ cho cái kia. Bà hàng cháo sườn ở chợ Diên Hồng sáng nào cũng ưu tiên cho "cô nhà văn" thêm lưng bát cháy cháo.

Một hôm đang bán cá ở chợ thì Nhật Tân gặp ông An Viết Đàm Phó trưởng Ty Văn hóa. Ông reo lên:

- May quá! Tôi đang muốn tìm thì gặp cô ở đây. Mời cô về nhà tôi ăn một bữa cơm gia đình và ta nói chuyện được không?

- Có quan trọng lắm không anh? Nếu anh nhân danh cơ quan làm việc công muốn góp ý phê bình hay kiểm điểm thì cứ báo trước em sẵn sàng tới công sở. Còn nếu là việc riêng thì xin anh nói luôn. Em cũng bận lắm.

- Xin cô đừng hiểu nhầm. Là chuyện tốt lành thôi. Nhưng cô phải tới gia đình tôi mới nói được.

Nhật Tân đành theo ông Phó Ty về nhà. Cô còn biếu gia đình cân cá làm chả. Trong bữa cơm ấy ông Đàm thân tình bảo:

- Thú thật là tháng trước khi cô mang tặng cuốn "Dòng xoáy" cho những cán bộ trong cơ quan tôi lúc đầu chẳng ai quan tâm đâu. Tôi cũng mang về rồi vứt đấy. Tình cờ con gái tôi đang học lớp mười vớ được nó đọc ngấu nghiến và khen hết lời: Bố ơi! "Dòng xoáy" của cô Trần Thị Nhật Tân viết hay cực kỳ thế mà người ta cứ bảo cô ấy bị "hâm".  Thế là tôi đọc liền một mạch rồi giới thiệu cho anh em trong cơ quan cùng đọc. Ai cũng thích khen cô viết hấp dẫn và dũng cảm lắm!

Nhìn trước ngó sau rồi ông Đàm hạ giọng:

- Nhưng mà cô cũng nên cẩn trọng mới được tôi biết có những người không thích cuốn sách này. Trong đó có cả một ông "sếp" ở tỉnh. Họ sẽ không chỉ gây rắc rối cho cô đâu mà có thể sẽ căng thẳng hơn trước đấy.

Lời cảnh báo của ông An Viết Đàm Phó Ty Văn hóa quả không sai. Trong khi ở một số tỉnh bạn lân cận đặc biệt là bên Hải Hưng (cũ) hàng chục cơ quan nhà trường đã liên tục mời Nhật Tân đến nói chuyện về tác phẩm "Dòng xoáy" thì ở Nam Định không một cơ quan nào dám công khai bàn tán về nội dung tác phẩm kể trên. Dường như ngày đó ở thành phố này người ta đã nhận được lệnh của ai đó có chức quyền: nghiêm cấm việc tuyên truyền giới thiệu cuốn sách "Dòng xoáy" thậm chí còn coi đó như một ấn phẩm độc hại có nội dung xấu cần phải tiêu huỷ. Chưa hết Nhật Tân còn bị kẻ xấu ném gạch đá đe dọa: "Nếu không im miệng thì sẽ thiệt mạng". Đi xa thì thôi về tới Nam Định là Nhật Tân lại bị theo dõi rình mò... Tình hình căng đến nỗi Nhật Tân phải trốn lên Hà Nội cầu cứu một người bạn thân.



  8 -  Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã trực tiếp viết thư cho

                           tác giả " Dòng xoáy"                   

Đang lúc bức xúc và bế tắc thì có tin: Thông qua Nhà xuất bản Thanh niên (nơi cấp giấy phép in tiểu thuyết "Dòng xoáy") đồng chí Nguyễn Văn Linh Tổng Bí thư của Đảng ta đã trực tiếp viết thư tay gửi cho nữ tác giả Trần Thị Nhật Tân. Lá thư đó được Nhà xuất bản gửi bảo đảm qua đường bưu điện về Nam Định cho nữ tác giả. Do đã được dặn trước thư vừa về cô nhân viên bưu điện đã nhắn gấp cho Nhật Tân ra nhận ngay. Ai cũng tò mò muốn biết trong thư viết gì? Có người đề nghị Nhật Tân công bố lá thư đó. Được sự đồng ý của chị cô nhân viên bưu điện đã bóc thư của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh viết đọc to lên cho mọi người xung quanh cùng nghe:

Hà Nội ngày 25 - 6 - 89

Đồng chí Trần Thị Nhật Tân thân mến.

Rất thân mến!

Dù bận việc và bị ngắt quãng tôi đã đọc một lèo hết cuốn Dòng xoáy. Dòng xoáy đã thu hút tôi lôi cuốn tôi bằng lời văn nhất là bằng nội dung đầy tính thời sự của nó mặc dù thời điểm của Dòng xoáy mô tả là lúc kháng chiến chống Mỹ.

Tôi không rõ Trần Thị Nhật Tân là nam hay nữ? "Thị" ắt phải là nữ rồi nhưng lời văn lại làm cho tôi nghi là nam. Tôi sẽ rất vui sướng nếu tôi lầm to. Vì đúng là nữ thì nữ tác giả quả là một cô Lý xinh tươI nhưng rất cương trực đấu tranh dũng cảm không lùi bước trước những tiêu cực những ác độc của một bè lũ có chức có quyền (mà xã hội ta cũng đang còn đầy rẫy) một cô giáo Lý thông minh sáng tạo có tư duy mới đồng thời rất thương yêu học trò quyết lòng đào tạo các cháu thành con người mới xã hội chủ nghĩa.

Khi đọc thấy dòng xoáy chỉ được in có 4000 số tôi không vui lắm trong khi nhiều cuốn sách nhảm nhí lại in và phát hành nhiều! Ước ao sao 4000 cuốn Dòng xoáy sẽ được người ta chuyền tay nhau đọc nhất là trong các nhà giáo để nhiều người trở thành cô Lý thân yêu và đáng kính phục. Ước ao sao nhiều nhà xuất bản khác sẽ tái bản Dòng xoáy.

Bắt tay thân mật Trần Thị Nhật Tân. Mong có ngay gặp mặt và được đọc những tác phẩm mới.

(Đã ký)

Tổng Bí thư BCHTƯ Đảng CSVN Nguyễn Văn Linh.

- Thư hết rồi sao? - Có người hỏi to.

- Hết rồi ạ! - Cô nhân viên bưu điện giọng còn chưa hết xúc động trả lời.

- Cô làm ơn đọc lại lần nữa được không?

- Đọc lại thư của Tổng Bí thư lần nữa đi! - Mọi người cùng hưởng ứng.

Trần Thị Nhật Tân nghe đọc thư của người lãnh đạo cao nhất của Đảng viết cho mình mà vẫn chưa dám tin là thật cứ ngỡ như còn đang mơ. Từ bưu điện bước ra chị đi như người mộng du.

Cũng thời gian đó báo Nhân dân số ra ngày 10-9-1989 cho đăng bài "Một nhà văn một cuốn tiểu thuyết về ngành Giáo dục: Trần Thị Nhật Tân với Dòng xoáy" của tác giả Lê Chi (một người quen của nhà thơ Phùng Quán). Sau khi trân trọng giới thiệu nguyên văn lá thư của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh bài báo viết: Trần Thị Nhật Tân vào đời không phải để viết văn. Cô nhập thế với nghề cô giáo và hiện nay vẫn là cô giáo ở ngay quê hương cô - thành phố Nam Định. Thế rồi có một "Dòng xoáy" nào đó đã đưa cô vào nghiệp văn chương. Chiến tranh những đau thương của nó rồi hoà bình và chiến thắng những gồ ghề không lường trước của nó; những cái sai cái đúng cái vô lý và cái hợp lý cái mới còn le lói và cái cũ còn hoành hành... Rồi cô là một nạn nhân trong khi và sau khi là người chứng kiến... "Dòng xoáy" bắt đầu. Cái xã hội thu nhỏ của cô một trường Trung học thôi đã bắt cô nhưng cũng giúp cô nhận diện những vấn đề và thực trạng của xã hội lớn. Chính tính vĩ mô trong cái vi mô đó là cái nôi của hầu hết các nhà văn chân chính. Nhật Tân cô giáo đã trở thành Nhật Tân nhà văn từ cái nôi đó...

Bài báo còn cho biết: Nhật Tân quyết định viết dòng xoáy vào năm 1976. Cũng từ đó "Dòng xoáy" đã đưa cô qua bao nỗi truân chuyên và sau cùng đã đưa cô ra tới... vỉa hè. Không có ăn - bạn bè và nhân dân cưu mang. Không có chỗ ở - bạn bè và nhân dân cưu mang. Cô đã từng phải sống và viết nhờ trên các hành lang quán chợ. Không biết người phụ nữ này lấy đâu ra nghị lực để theo đuổi đến cùng mục đích của mình?... Nghe nói cô đã viết đi viết lại tới hơn mười lần. Rồi một nghĩa cử của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Tú đã giúp cô có được một tháng tại Nhà sáng tác của Hội Nhà văn Việt Nam bên hồ Đại Lải và cô đã hoàn thành tác phẩm... "Dòng xoáy" đã tới đích vào mùa hè năm 1989 sau một chặng đường 13 năm.

Sách mới in ra được nhiều người đọc sau hai tháng đã bán hết cả 4.000 cuốn mà đến nay cô muốn mua để tặng bạn bè cũng không còn. Trong số các bạn đọc của cô có đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh. Đọc xong đồng chí Tổng Bí thư đã viết cho Nhật Tân một lá thư dài khen ngợi tác phẩm hấp dẫn có sức thuyết phục có tính chiến đấu cao thể hiện niềm tin sắt đá vào cái thiện vào môt tương lai tất yếu phải sống đẹp hơn... Vinh dự cho Nhật Tân. Cũng là một phần thưởng lớn cho cô - một phần thưởng mà không dễ gì một nhà văn có được.

               Kỳ sau:  -  Về Thủ đô gặp Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh

                            - Đi Thành phố Hồ Chí Minh gặp lại bác Mười Cúc

More...

Một nhà văn "Hồng nhan bạc mệnh" ( Phần 5 và 6 )

By

    

          

MỘT NHÀ VĂN "HỒNG NHAN BẠC PHẬN" HAI LẦN ĐƯỢC GẶP TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN LINH  ( PHẦN 5 VÀ 6 )


   Tròn 20 năm trước vào "đêm trước" của công cuộc đổi mới đất nước Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta đã hai lần viết thư tay gửi cho một nữ nhà văn tác giả một cuốn sách đã gây "sốc" cho cả Nam Định hồi bấy giờ mà ông tình cờ đọc được. Hơn thế Tổng Bí thư còn mời nữ nhà văn đến để gặp gỡ và lắng nghe "Những chuyện cần làm ngay".

Nữ nhà văn có vinh dự đặc biệt đó là Trần Thị Nhật Tân tác giả của tiểu thuyết "Dòng xoáy" từng xôn xao dư luận một thời... Nhưng rất ít người biết câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà "hồng nhan bạc phận" bị dòng xoáy cuộc đời cuốn đi ấy đã viết di chúc "hiến nhà làm từ thiện" bây giờ vẫn sống âm thầm trong một ngõ vắng ở Thành Nam..

                       Phóng sự- Tư liệu của tác giả - Nhà thơ Đặng Vương Hưng


                                                 
             Bìa tiểu thuyết "Dòng xoáy" tập 1 do NXB thanh niên ấn hành năm 1989

( Tiếp theo phần 3 và 4 )

5 - NƠI THƯỜNG TRÚ: VỈA HÈ THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH

Không cần xem tờ giấy giới thiệu của nhà trường và tấm bằng tốt nghiệp mà Trần Thị Nhật Tân trình lên ông "sếp" của Phòng Giáo dục thành phố đưa trả lại cho cô tất cả rồi lạnh lùng bảo:

- Chúng tôi đang thừa rất nhiều giáo viên nên không thể nhận cô về dạy học ở đây được nữa!

- Nhưng tôi còn có "Giấy cam đoan" sau khi học xong sẽ trở lại công tác ngành giáo dục có chữ ký và đóng dấu từ 3 năm trước của cơ quan?

- Không "nhưng" gì cả. Cô nằng nặc xin đi học thì bây giờ phải tự gánh lấy hậu quả. "Vạn vật luôn biến động" ba năm trước khác bây giờ mọi thứ đều đã thay đổi. Cô phải tự đi tìm việc mới thông cảm cho chúng tôi!

Thất vọng ê chề Nhật Tân lê từng bước ra khỏi cơ quan cũ.

Cô đã đi gõ cửa xin việc ở nhiều nơi nhưng tất cả đều lắc đầu. Dường như người ta đã nhận được chỉ thị của trên là phải từ chối giúp đỡ cô. Dường như đang có một "thế lực đen tối" nào đó cố tình đeo bám để khống chế và hành hạ cô gái khốn khổ. Cũng có những ánh mắt nhìn Nhật Tân ái ngại nhưng chính họ cũng "lực bất tòng tâm". Người thân bạn bè không ai dám quan hệ với Nhật Tân hoặc công khai giúp đỡ cô vì sợ bị liên luỵ phiền phức.

Không có chỗ ở Nhật Tân đành phải ngủ nhờ mấy cái lều tạm trong chợ Rồng trong vườn hoa dưới mái hiên của Công ty Du lịch ngay tại vỉa hè đường phố... Ngày nắng còn đỡ những đêm mưa mới thực sự khốn khổ. (Sau này trong "Thẻ chứng nhận cán bộ hưu" của mình Trần Thị Nhật Tân đã khai địa chỉ nơi cư trú là "Vỉa hè đường phố Nam Định". Cái thẻ đó chị luôn giữ bên mình làm kỷ niệm cho đến ngày nay).

Không còn tiền ăn cô gái trẻ vừa tốt nghiệp đại học đành phải làm thuê đủ thứ nghề: Rửa bát cho quán phở giặt giũ móc cống kéo xe cải tiến... Ai thuê việc gì cô cũng làm để có chút tiền lẻ sống qua ngày.

Vừa đi làm thuê kiếm sống Nhật Tân vừa tranh thủ thời gian dồn tâm trí vào viết đi viết lại bản thảo tiểu thuyết "Dòng xoáy".

Một lần đang gò lưng mướt mồ hôi kéo chiếc xe cải tiến chở gạch thuê đi qua hồ Vị Hoàng Nhật Tân bất ngờ gặp ông Phan Điền nguyên Bí thư Tỉnh uỷ đã nghỉ hưu. Hồi còn công tác ông Phan Điền rất trân trọng anh em văn nghệ sĩ. Những dịp Xuân về Tết đến ông thường cho tổ chức gặp mặt văn nghệ sĩ tiêu biểu của tỉnh chiêu đãi một bữa cơm thân mật và tặng quà cho anh chị em. Năm 1973 thời chiến tranh bao cấp giao thông đi lại khó khăn Bí thư Tỉnh uỷ Phan Điền đã  xin Bộ Giao thông hàng chục cái thẻ lên tàu xe không mất tiền để ưu tiên cấp cho anh em văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác... Giờ đây Bí thư Phan Điền đã nghỉ hưu ái ngại cho hoàn cảnh của Nhật Tân ông mời cô về nhà mình ở tạm. Ngày đó đất nước còn khó khăn một cựu Bí thư Tỉnh uỷ như Phan Điền cũng sống hết sức đạm bạc. Vợ mất sớm các con đã xây dựng gia đình ở riêng ông ở cùng vợ chồng một cô cháu gái nhưng phải tự lo cơm nước giặt giũ lại còn tăng gia nuôi lợn để cải thiện kinh tế.

Vậy là từ đó ngày thì Nhật Tân đi làm thuê làm mướn để kiếm sống. Tối cô về nhà cựu Bí thư Tỉnh uỷ để tá túc ngủ nhờ và tiếp tục... viết văn. Thấy đã có ông Phan Điền "bảo lãnh" cho Nhật Tân nhiều người tốt cũng bắt đầu công khai giúp đỡ tạo điều kiện cho cô.

Sau một thời gian Nhật Tân đã tích luỹ được khoản tiền nho nhỏ cô thôi đi làm thuê làm mướn mà mở quán bán phở. Cuộc sống cũng đỡ vất vả đôi chút. Đó cũng chính là thời điểm Đảng và Nhà nước ta bắt đầu thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện đất nước.


6 - GIAN NAN ẤN HÀNH TIỂU THUYẾT "DÒNG XOÁY"

Bản thảo cuốn sách được viết đi viết lại hàng chục lần rồi cuối cùng cũng xong. Nhưng khi Nhật Tân đưa cho mấy người bạn văn thân thiết ở Nam Định đọc xong ai cũng lắc đầu: Viết thì hấp dẫn nhưng sẽ chẳng ai dám in! Vì đây là một bản thảo có nội dung "như phản động" toàn đề cập đến những chuyện tiêu cực nhạy cảm nhất của ngành Giáo dục ở một địa phương thời bấy giờ. Nếu sách in ra thì chẳng những tác giả mà nhà xuất bản cũng có thể bị... đi tù như chơi!

Nữ tác giả trẻ không cam chịu khuất phục bởi cô đã bị dồn tới đường cùng không còn gì để mất. Nhật Tân đã gửi bản thảo đi xin ý kiến nhiều nhà văn có uy tín ở Hà Nội trong đó có nhà văn Sơn Tùng (tác giả của "Búp sen xanh" rất nổi tiếng hồi đó) và Chu Thành (tức nhà thơ trào phúng Tú Sót 1930 - 2006 tác giả của bài thơ hài hước "8 tháng 3 muôn năm" nổi tiếng) cán bộ biên tập của Nhà xuất bản Thanh niên. Cả hai người này khi đọc xong bản thảo đều rất ủng hộ cô. Chu Thành là người đọc bản thảo lần thứ nhất rất kỹ ông viết bản nhận xét kín 4 trang giấy khổ lớn đầy cảm tình: Kết cấu  khá chặt chẽ. Văn viết trong sáng ngắn gọn. Nhờ có vốn sống phong phu thể hiện chân thực sinh động; chi tiết văn học được chọn lọc và sắp xếp nhuần nhuyễn nên "Dòng xoáy" có sức lôi cuốn người đọc...

Cuối cùng Biên tập viên Chu Thành đã thuyết phục được Nhà xuất bản Thanh niên cấp giấy phép cho tác giả "Dòng xoáy" liên kết tự bỏ vốn ấn hành 4.000 cuốn sách.

Nhưng khi Nhật Tân mang bản thảo và giấy phép của Nhà xuất bản Thanh niên đến Nhà in Nam Định liên hệ thì người giám đốc không dám nhận in vì sợ liên lụy: "In xong cuốn này giúp em thì bọn anh cũng đóng cửa xí nghiệp luôn à!"

Một buổi chiều khi Nhật Tân lang thang đến Hiệu sách nhân dân thành phố Nam Định thì nhìn thấy một chiếc xe tải nhỏ đang dỡ hàng. Thành xe đề chữ "Nhà máy in Tiến Bộ". Cô mạnh dạn đến hỏi một phụ nữ đã đứng tuổi:

- Chị ơi chị là nhân viên của Nhà máy in Tiến Bộ?

- Cô hỏi có việc gì? Tôi là Giám đốc Nhà in đây!

- Ôi thế thì may mắn cho em quá em đang muốn in một cuốn sách. Xin chị giúp em với...

Rồi Nhật Tân trình bày hết nỗi khó khăn gian nan của mình để hoàn thành bản thảo cuốn sách như thế nào.

Chị Nguyễn Thị Đính Giám đốc Nhà in Tiến Bộ nghe xong nói ngay:

- Quan trọng là cuốn sách của em đã được Nhà xuất bản cấp phép việc ấn hành là hợp pháp. Hôm nào mời tác giả mang bản thảo và giấy phép xuất bản lên Hà Nội đến nhà in Tiến Bộ làm thủ tục hợp đồng. Tôi sẽ giúp cho.

Nhìn tấm danh thiếp của chị nữ Giám đốc đưa mà Nhật Tân mừng vui khôn tả. Cô chuyển ngay cho chị Đính tập bản thảo trước. Nhưng vài hôm sau khi lên Hà Nội làm hợp đồng thì dù đã cố gắng hết mức kể cả vay mượn cô cũng chỉ đáp ứng được số kinh phí khoảng một nửa. Lãnh đạo Nhà in hội ý chị Giám đốc tốt bụng tuyên bố: "Nữ tác giả Trần Thị Nhật Tân là trường hợp đặc biệt người đã trực tiếp phục vụ chiến đấu ở cầu Hàm Rồng giờ lại đang dũng cảm đấu tranh cho lẽ phải... nên chúng tôi ủng hộ tiền công chỉ phải nộp tiền giấy và mực".

Khi cần bản sách đầu tiên lấy từ nhà in còn thơm mùi giấy mực Nhật Tân đã bật khóc. Có những nữ công nhân in đã kịp đọc những trang viết đầy mồ hôi và những nỗi đau đời ấy cũng ôm cô khóc theo. Rưng rưng nước mắt nữ tác giả trẻ ký tặng những bản sách đầu tiên cho những công nhân tốt bụng và nhiệt tình ấy nhưng họ kiên quyết không nhận biếu miễn phí mà đòi trả tiền theo giá bìa.

Mang sách mới nộp lưu chiểu báo cáo cho Nhà xuất bản xong Nhật Tân chọn hai cuốn đóng xén đẹp nhất háo hức đến giới thiệu và chào hàng tại Hiệu sách Nhân dân lớn nhất Tràng Tiền (Hà Nội). Bà Dung giám đốc Hiệu sách nhìn nữ tác trẻ ái ngại hỏi:

- Cô định phát hành kiểu gì có bao nhiêu cuốn gửi đi những đâu?

- Dạ em định nhờ chị giúp đỡ phát hành giúp 4.000 luôn gửi đi đâu là tuỳ chị a.

- Cô nói dễ dàng thế! Chúng tôi muốn giúp cô cũng đành chịu thôi vì độc giả chưa biết Trần Thị Nhật Tân là ai. Hiệu sách lại đang chuyển đổi thực hiện cơ chế thị trường. Chúng tôi chỉ có thể cho tác giả "ký gửi" hàng thôi. Nghĩa là cho cô để nhờ một hai trăm cuốn ở đây bán thử. Nếu hết hàng chúng tôi sẽ báo lấy thêm nếu không bán được mà ế hàng thì cô đến mang về...

- Ôi thế thì chết em rồi lấy tiền đâu mà trả chi phí cho Nhà in và Nhà xuất bản? Mong chị thương tình mua đứt bán gọn giúp em.

- Thế cô in mỗi cuốn sách này hết bao tiền?

Nữ nhà văn trẻ thật thà bảo:

- Nhà in giúp tiền công chỉ phải trả tiền giấy và mực hết một ngàn (1.000) đồng cuốn thôi ạ

- Nếu tôi mua đứt thì chỉ có thể trả hết giá cho cô là tám trăm (800) đồng mỗi cuốn!

Nhật Tân lắc đầu cười mà như mếu. Như thế thì khác gì bán giấy cân!

Cô tặng sách cho một số nhà văn nhà báo bạn bè thân thiết tại Hà Nội số sách đã in đành phải nói khó để gửi kho rồi thuê người chuyển một ít lên tàu đưa về Nam Định bán thử.

Chuyện phát hành sách "Dòng xoáy" ở quê nhà của Nhật Tân cũng chẳng khá gì hơn. Thậm chí tất cả các hiệu sách đều lắc đầu từ chối cô bởi họ ngại phiền toái và liên luỵ.

More...

Một nhà văn" Hồng nhan bạc phận" ( Phần 3 - 4 )

By



              MỘT NHÀ VĂN " HỒNG NHAN BẠC PHẬN" HAI LẦN ĐƯỢC GẶP TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN VĂN LINH    ( PHẦN 3 VÀ 4 )

    Tròn 20 năm trước vào "đêm trước" của công cuộc đổi mới đất nước Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta đã hai lần viết thư tay gửi cho một nữ nhà văn tác giả một cuốn sách đã gây "sốc" cho cả Nam Định hồi bấy giờ mà ông tình cờ đọc được. Hơn thế Tổng Bí thư còn mời nữ nhà văn đến để gặp gỡ và lắng nghe "Những chuyện cần làm ngay".

Nữ nhà văn có vinh dự đặc biệt đó là Trần Thị Nhật Tân tác giả của tiểu thuyết "Dòng xoáy" từng xôn xao dư luận một thời... Nhưng rất ít người biết câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà "hồng nhan bạc phận" bị dòng xoáy cuộc đời cuốn đi ấy đã viết di chúc "hiến nhà làm từ thiện" bây giờ vẫn sống âm thầm trong một ngõ vắng ở Thành Nam...


     Phóng sự- Tư liệu của tác giả - Nhà thơ Đặng Vương Hưng
                              
                         

                                

            Trần Thị Nhật Tân thời làm cô giáo chống tiêu cực và viết tiểu thuyết tại Nam Định



                        ( Tiếp theo phần 1 & 2)

3 - " Bị công an bắt " và những tin đồn chết người 

    Khoảng một tuần sau Nhật Tân bất ngờ được mời đến cơ quan Công an tỉnh để "làm việc". Tiếp cô là hai cán bộ An ninh Văn hóa. Họ rất lịch sự và nhã nhặn:

- Chúng tôi đã đọc bản thảo tiểu thuyết "Dòng xoáy" của chị.

Nhật Tân chột dạ: Chết rồi! Không hiểu sao Công an lại biết được bản thảo này khi mà nó còn nằm trong cái hòm gỗ được khóa kỹ trong phòng tập thể của giáo viên? Ai đã "tố cáo" nó với cơ quan an ninh?

- Xin chị bình tĩnh hôm nay chúng tôi cho mời chị đến để đề nghị chị giúp Công an làm rõ mấy vấn đề: Chị viết bản thảo tiểu thuyết này nhằm mục đích gì? Nội dung phản ánh trong đó bao nhiêu phần trăm là sự thật? Có tổ chức nào đứng đằng sau xúi giục hay thuê chị viết không?

"Đằng nào thì Công an cũng biết rồi thôi thì cứ sự thật mà nói có muốn giấu cũng chẳng được". Nghĩ thế nữ nhà văn tương lai đã nói hết những vấn đề bức xúc trong đời sống công việc và những điều muốn viết trong tác phẩm của cô. Hai cán bộ an ninh ghi chép rất đầy đủ. Cuối cùng họ đề nghị cô ký vào "Biên bản ghi lời khai".

Đợi Nhật Tân ký xong một cán bộ Công an bảo:

- Nói thật là cá nhân tôi đọc bản thảo "Dòng xoáy" thấy chị viết tác phẩm này rất hấp dẫn phản ánh đúng thực tế. Nhưng vì có đơn thư tố cáo    chúng tôi phải làm theo chức trách nhiệm vụ được giao. Chúng tôi sẽ khẩn trương hoàn chỉnh văn bản và báo cáo vụ việc này lên trên. Chị cứ ra về và yên tâm làm việc bình thường.

Rồi anh này hạ giọng nói nhỏ:

- Nhưng mà muốn đấu tranh chị cũng phải có phương pháp đấy. Nếu chỉ dũng cảm thôi thì chưa đủ. Bởi như nghề Công an của chúng tôi nếu không giỏi võ thuật mà lại tấn công tội phạm thì rất dễ bị hi sinh đó!

Từ trụ sở Công an tỉnh ra về mà Nhật Tân thầm cảm ơn hai anh cán bộ An ninh đã giúp cô vững tâm hơn.

Chuyện chỉ có vậy. Nhưng không hiểu sao ngay tối hôm đó cả thành phố Nam Định đã đồn ầm lên: Cô giáo Nhật Tân vừa bị Công an bắt có thể sẽ bị đi tù vì tội liên quan đến... tuyên truyền phản động!

Nhiều bạn bè người thân lo lắng kéo đến hỏi thăm động viên Nhật Tân. Nhưng cũng có những người sợ hãi tìm cách xa lánh tránh gặp mặt cô vì sợ bị "liên luỵ". Một số ít kẻ thì vui mừng hả hê trong bụng...

Ngày đó mỗi khi cô giáo Nhật Tân ra đường người ta thường chỉ chỏ xì xào sau lưng. Có phụ huynh học sinh đã xin cho con mình học lớp khác cô Tân để khỏi bị ảnh hưởng. Nhà trường đã buộc cô phải nghỉ dạy để ổn định tình hình. Sống trong tâm trạng bực bội ấm ức lo lắng và dằn vặt; nhưng Nhật Tân không thể làm gì hơn. Không thể tự mình đi giải thích thanh minh với tất cả mọi người cô đành viết đơn cầu cứu cơ quan Công an giúp đỡ...

Thật bất ngờ hai tuần sau đó Công an tỉnh Hà Nam Ninh (cũ) đã cho mời Nhật Tân lên gặp. Đích thân ông Phạm Văn Bổng Trưởng ty Công an tỉnh hồi đó đã tiếp nữ nhà văn tương lai. Khi Nhật Tân được người sĩ quan trực ban đeo quân hàm băng đỏ dẫn vào phòng khách của Trưởng ty trên bàn đã bày sẵn đĩa bánh kẹo thơm ngon và ấm trà bao bạc (hồi đó những thứ này còn hiếm và rất quý).

Ông Trưởng ty Công an mặc thường phục tươi cười bắt tay Nhật Tân. Sau khi trực tiếp rót nước chè mời cô ăn bánh rồi ông thân mật nói ngay:

- Chú vừa đọc hồ sơ lý lịch của cháu đã được xác minh và kết luận rõ ràng: Ông ngoại cháu tuy có làm quan án sát nhưng có tinh thần yêu nước và chống Pháp. Bố cháu từng tham gia hoạt động cách mạng từ hồi còn trẻ bị địch bắt và tù đầy không may bị mất sớm. Cháu mồ côi cha mẹ mà còn cố gắng học tập vươn lên được là rất tốt.

Chú đã nghe báo cáo về vụ việc của cháu. Chú cũng đã đọc bản thảo tiểu thuyết "Dòng xoáy". Tuy không am tường về văn học lắm nhưng theo chú thấy cháu xây dựng hình tượng nhân vật khá điển hình. Về cơ bản nội dung tác phẩm này là tốt. Cháu đã dám đấu tranh với những tiêu cực lạc hậu ủng hộ cái mới vì một xã hội công bằng và tốt đẹp hơn. Tuy nhiên cháu cần phải sửa chữa theo hướng văn học hoá và nghệ thuật hơn nữa đừng viết thẳng thắn quá như ám chỉ ai đó cụ thể sẽ làm cho một số người phản ứng.

Nhật Tân không ngờ một ông Trưởng Ty Công an chỉ quen ra lệnh sử dụng "dao găm súng lục" để bắt trộm cướp lại sâu sát hoàn cảnh của mình đến thế. Ông khiêm tốn tự nhận là "không am tường về văn học lắm" nhưng thật ra đã đọc được cả ruột gan của một tác giả như cô. Sự sâu sắc độ lượng và chân tình của ông Trưởng ty Công an đã khiến Nhật Tân rưng rưng cảm động.

- Thưa chú vậy cháu phải làm gì bây giờ?

- Cháu nên bình tĩnh sau buổi gặp chú hôm nay hãy về công tác bình thường. Chú đã ký công văn gửi cho cơ quan cháu thông báo kết luận của Công an. Mọi sự hiểu lầm rồi sẽ qua đi. Điều quan trọng là cháu phải làm việc cho tốt. Cứ tiếp tục sáng tác thơ và văn cho hay. Cứ viết những tác phẩm mà cháu thích nhưng nhớ là phải vì cái chung đừng vì cá nhân ai.

"Được lời như cởi tấm lòng". Ông Trưởng ty Công an đã giúp Nhật Tân "giải oan". Nhưng rắc rối và thử thách của cuộc đời thì vẫn còn đang còn đợi cô ở phía trước...


   
4 - Đầy trắc trở khó khăn vì đi học viết văn

  Năm 1976 Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tuyển sinh lớp chuyên tu Viết văn Nguyễn Du khóa I thời gian học liền trong ba năm tại Hà Nội. Dự thi khóa học này hầu hết là những nhà thơ nhà văn đã thành danh và nổi tiếng cả nước vừa bước ra từ chiến tranh. Trần Thị Nhật Tân hào hứng nộp hồ sơ đi thi. Và cô đã vô cùng sung sướng khi nhận được "Giấy báo trúng tuyển" giấy này ghi rõ: Ngày nhập trường sẽ thông báo sau.

Nhưng chờ đợi mãi một hôm cô nhận được thư riêng của ông Bảo Trưởng phòng Tổ chức nhà trường viết đại ý: Lớp Viết văn Nguyễn Du khoá I đã khai giảng được 6 tháng. Trần Thị Nhật Tân là nữ thí sinh đạt điểm cao cả về văn hóa và tác phẩm nhưng sao không đến nhập học? Nếu Nhật Tân còn muốn đi học thì hãy lên Hội Nhà văn Việt Nam gặp thày Nguyễn Xuân Sanh.

Tác giả của câu thơ nổi tiếng "Đáy đĩa mùa đi nhịp hải hà" vừa thấy Nhật Tân đã trách: Cô là một cây bút làm thơ thiếu nhi hiếm hoi được thày Phạm Hổ cho điểm năng khiếu khá cao nhưng tại sao lại bỏ cuộc? Trong khi rất nhiều người khác muốn vào học mà không trúng tuyển. Phòng Giáo dục thành phố Nam Định đã có ý kiến: Trần Thị Nhật Tân là giáo viên giỏi không đồng ý cho đi học thì sao cô còn nộp hồ sơ thi vào Trường Nguyễn Du? Tiếc cho cô vì Hội Văn học - Nghệ thuật Nam Định đã giới thiệu một người khác thay thế rồi. Cô hãy về yên tâm công tác và đợi khóa sau nhé!

Năm 1982 Trần Thị Nhật Tâm lại nộp hồ sơ xin thi vào học Khóa II của Trường Viết văn Nguyễn Du và cô lại trúng tuyển. Nghe nói một lãnh đạo của Hội Văn học - Nghệ thuật Nam Định đã dùng cả xe ô tô công đưa một cây bút nữ thân thiết của riêng mình lên trường giới thiệu đề nghị thay thế Nhật Tân nhưng không được nhà trường chấp nhận.

Tuy nhiên con đường đến trường Viết văn của Nhật Tân vẫn chưa hết gian nan. Lãnh đạo Phòng Giáo dục thành phố Nam Định vẫn "bảo lưu" ý kiến: Cô này là giáo viên dạy giỏi chúng tôi chưa tìm được người thay thế không thể cho đi học được!

Không cam chịu "thất bại" một lần nữa Nhật Tân đã về thủ đô gặp lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam Ban Bí thư Trung ương Đoàn nhờ nhiều văn nghệ sĩ uy tín viết thư tay nhờ cả ông Trưởng Ty Công an tỉnh tác động... Cuối cùng Phòng Giáo dục thành phố Nam Định buộc phải chấp nhận đề nghị của cô với một điều kiện: Cô giáo Nhật Tân phải làm giấy cam đoan sau khi tốt nghiệp Trường Viết văn Nguyễn Du sẽ trở về Nam Định dạy học không được xin chuyển ngành đi đâu.

Các thủ tục giấy tờ nhiêu khê thời bao cấp đã làm Trần Thị Nhật Tân về  nhập trường chậm đúng... 6 tháng so với các học viên khác. Ông Trưởng phòng Tổ chức Trường Viết văn Nguyễn Du dương mục kỉnh lên nhìn Nhật Tân lắc đầu: "Cô vào trường chậm nửa ngày tôi còn châm trước được chứ chậm nửa năm thì chúng tôi chịu rồi".

Đúng là chuyện dở khóc dở cười "trở đi mắc núi trở lại mắc sông". Lại những ngày khốn khổ của Nhật Tân. Cô đánh liều đi gõ cửa hết nơi này đến nơi khác: Hội Nhà văn Việt Nam Bộ Văn hóa Ban Tư trưởng - Văn hóa Trung ương... Rất may ông Hà Xuân Trường đã có ý kiến với nhà trường ủng hộ cô. Nhật Tân phải viết cam kết: Tranh thủ tự học những kiến thức mà 6 tháng qua cô không được nghe giảng tham gia đầy đủ các kỳ thi hết môn và đạt điểm chuẩn trở lên... nếu không đạt thì sẽ tự nguyện về quê dạy học.

Rất may là sau đó thi kết thúc tất cả các môn Nhật Tân đều vượt qua điểm chuẩn. Thậm chí có môn chính trị cô còn đạt điểm 9 được thày dạy biểu dương trước lớp.

Dù đôi lần do tính cực đoan và "quá hâm" trong con mắt một số ít người Nhật Tân đã suýt bị cho thôi học. Người đồng cảm và đã dũng cảm đứng lên bảo vệ Nhật Tân nhiều nhất là nhà thơ Pờ Sảo Mìn dân tộc Pa Dí. Vượt qua bao khó khăn cuối cùng cô cũng đã tốt nghiệp và ra trường.

Sau ba năm học ở Trường Viết văn Nguyễn Du hành trang vào đời của Trần Thị Nhật Tân đã có thêm tấm Bằng Đại học chuyên tu của Trường Đại học Văn hóa cùng hàng chục bài thơ truyện thiếu nhi đã đăng trên báo chí Trung ương. Cô hăm hở trở về quê Nam Định với hi vọng dù chẳng có "Vinh quy bái tổ" (như người xưa vẫn nói) thì chí ít cũng thuận lợi hơn trong công tác và tương lai.

Nhưng không ai ngờ đón đợi "tân khoa" Nhật Tân ở quê nhà là quãng thời gian thử thách khó khăn nhất trong cuộc đời cô.

                                                                ( Còn nữa )

More...